Yde: 5% elektrisch, 33% minder gas sinds 2020.
De stroom regelen we alvast slim.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Yde is 1.160 kubieke meter per woning per jaar, 20 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe. In 2020 was dat nog 1.724 kubieke meter: 33 procent minder gas per woning in vier jaar. 5 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Huishoudens in Yde hebben gemiddeld 1,4 auto's (Drenthe: 1,3). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het stroomnet in Yde is van Enexis. Volgens de indeling van het CBS is Yde een landelijke omgeving.

Yde is een klein dorp: 370 woningen, 375 huishoudens en 840 inwoners, gemiddeld 2,2 per huishouden. 84 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 66 procent gemiddeld in Drenthe en 77 procent in de gemeente Tynaarlo.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 62 procent van de voorraad, tegenover 17 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 357.000, 13 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Yde neemt met 3.376 kWh per jaar 60 procent meer af dan een tussenwoning (2.110 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 5 procent elektrisch verwarmde woningen zit het stroomverbruik in Yde nu nog in koken, wassen, koelen en de avond: 2.884 kWh per woning per jaar. De daling van 33 procent gas sinds 2020 laat zien welke kant het opgaat. Een batterij van 6 kWh dekt vandaag de avondpiek; een modulair systeem groeit mee als de warmtepomp komt.

84 procent van de woningen is een koopwoning (Drenthe: 66 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Yde is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 53 naar 176, 232 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 33 procent, van 1.724 naar 1.160 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Yde gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (De Punt, Eelde, Donderen, Vries, Tynaarlo): 1.331 kWh, terwijl Donderen op 2.310 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 60 procent het laagst van de buurt; Vries zit op 70 procent.

Voor een dorp van 370 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Yde: 2 personen, 2.884 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.331 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 469 in het eerste jaar, gemiddeld € 562 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,3 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,4 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Yde daalde sinds 2020 van 3.182 kWh naar 2.884 kWh in 2024, 9 procent minder; daarmee zit het dorp 5 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe (2.735 kWh).

Tegenover die afname staat 1.331 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Drenthe: 1.272 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.331 kWh uit de rekening van Yde.

De zonnestroom in Yde is jong: in 2018 stonden er 53 installaties, in 2022 176, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 89 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 76 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Yde heeft 60 procent zonnepanelen, 8 procentpunt meer dan het gemiddelde van Drenthe (52 procent). In 2022 telde het CBS hier 176 installaties met samen 683 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Tynaarlo staat het dorp gedeeld op plek 11 van 13 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 17 van 18 in teruglevering per woning.