Zonnestroom uit Vries.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Vries nam in 2024 gemiddeld 2.620 kWh stroom van het net af. Dat is 8 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Tynaarlo (2.860 kWh) en 4 procent lager dan het gemiddelde van Drenthe (2.735 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.600 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is bijna twee derde van wat Vries afneemt. Ter vergelijking: in Drenthe is dat gemiddeld 1.272 kWh per woning.

Voor Vries is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.600 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Vries heeft 70 procent zonnepanelen, 18 procentpunt meer dan het gemiddelde van Drenthe (52 procent). In 2022 telde het CBS hier 958 installaties met samen 3.451 kWp, gemiddeld 3,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Vries is jong: in 2018 stonden er 466 installaties, in 2022 958, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 41 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 46 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Tynaarlo staat het dorp op plek 3 van 13 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 13 van 18 in teruglevering per woning.

De richting in Vries is duidelijk: 106 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 32 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vries telt 1.886 woningen en 1.885 huishoudens, met 4.210 inwoners. 72 procent van de woningen is een koopwoning (Drenthe: 66 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 52 procent van de voorraad, tegenover 22 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

4 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 347.000, 15 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Vries neemt gemiddeld 1.910 kWh af, een vrijstaande woning 3.440 kWh, 80 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Vries.

Vergeleken met de omliggende dorpen Tynaarlo, Donderen, Ubbena, Zeijen, Yde zit Vries met zijn teruglevering in de middenmoot (1.600 kWh tegenover 2.850 kWh in Ubbena), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Vries is 1.060 kubieke meter per woning per jaar, 9 procent hoger dan het gemiddelde van Drenthe. In 2020 was dat nog 1.560 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.790 kWh naar 2.620 kWh (6 procent). 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Vries hebben gemiddeld 1,2 auto's (Drenthe: 1,3). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Enexis beheert het stroomnet in Vries. Het CBS rekent Vries tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Vries: 2 personen, 2.620 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.600 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 475 in het eerste jaar en gemiddeld € 563 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,3 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.