58% vrijstaand, 10% rijtjeshuizen in Warns.
Ruimte voor een grotere batterij.

Warns is een klein dorp: 367 woningen, 330 huishoudens en 700 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. 75 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

De woningvoorraad is typisch dorps: 58 procent van de woningen staat vrij, nog eens 30 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 311.000 waard (WOZ), 7 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Warns neemt met 3.250 kWh per jaar 92 procent meer af dan een tussenwoning (1.690 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Een woning in Warns nam in 2024 gemiddeld 2.650 kWh stroom van het net af, 6 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Súdwest-Fryslân zit op 2.500 kWh.

Van die afname gaat ruim de helft weer terug: 1.480 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.480 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Warns zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

Het gaat hard: van 91 installaties in 2018 naar 165 in 2022, een groei van 81 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 33 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 36 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Warns op 57 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 12 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 165 installaties met samen 599 kWp, gemiddeld 3,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 5 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 51 van 83 in teruglevering per woning.

Met 58 procent vrijstaande woningen en 10 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Warns een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 2.650 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Daar komt bij dat 57 procent van de woningen in Warns al zonnepanelen heeft, tegenover 46 procent gemiddeld in Friesland. Voor die huizen is de batterij de tweede stap: het middagoverschot vasthouden in plaats van terugleveren.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Warns 81 procent zonnestroominstallaties bij, van 91 naar 165. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 28 procent, van 1.450 naar 1.050 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.480 kWh teruglevering per woning zit Warns tussen de buurdorpen in: Molkwerum levert het meest terug (1.718 kWh), Stavoren het minst (1.204 kWh). In aandeel zonnedaken (57 procent) zit Warns tussen Bakhuizen (59 procent) en Molkwerum (48 procent) in.

Aan aardgas verbruikt een woning in Warns 1.050 kubieke meter per jaar, 14 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.450 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.670 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Huishoudens in Warns hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Warns is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Warns een landelijke omgeving.

Voor een dorp van 367 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Warns: 2 personen, 2.650 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.480 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 470 in het eerste jaar, gemiddeld € 559 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,3 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Voor de 9 procent elektrisch verwarmde woningen ligt het winterverbruik hoger, en dan weegt een grotere batterij op een dynamisch contract zwaarder. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.