Zonnestroom uit Bakhuizen.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Bakhuizen nam in 2024 gemiddeld 2.570 kWh stroom van het net af. Dat is 6 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (2.740 kWh) en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.410 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Bakhuizen afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Bakhuizen is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.410 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Bakhuizen heeft 59 procent zonnepanelen, 13 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 209 installaties met samen 753 kWp, gemiddeld 3,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Bakhuizen is jong: in 2018 stonden er 70 installaties, in 2022 209, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 150 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 19 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 13 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 41 van 51 in teruglevering per woning.

De richting in Bakhuizen is duidelijk: 199 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 29 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Bakhuizen telt 495 woningen en 460 huishoudens, met 1.030 inwoners. 79 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 66 procent van de voorraad, tegenover 15 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 265.000, 23 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Bakhuizen neemt gemiddeld 1.740 kWh af, een vrijstaande woning 3.200 kWh, 84 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Bakhuizen.

Vergeleken met de omliggende dorpen Hemelum, Kolderwolde, Molkwerum, Koudum, Rijs levert Bakhuizen per woning het minst terug (1.410 kWh tegenover 3.020 kWh in Kolderwolde), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Bakhuizen is 960 kubieke meter per woning per jaar, 5 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.350 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.700 kWh naar 2.570 kWh (5 procent). 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Bakhuizen hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Bakhuizen de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Bakhuizen tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Bakhuizen: 2 personen, 2.570 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.410 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 456 in het eerste jaar en gemiddeld € 543 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,6 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.