78% vrijstaand, 4% rijtjeshuizen in Molkwerum.
Ruimte voor een grotere batterij.

Molkwerum is een klein dorp: 166 woningen, 150 huishoudens en 360 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. Van die woningen is 82 procent een koopwoning; in de gemeente Súdwest-Fryslân is dat 65 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 78 procent van de woningen staat vrij, nog eens 16 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 343.000 waard (WOZ), 18 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Molkwerum neemt gemiddeld 1.800 kWh af, een vrijstaande woning 3.109 kWh, 73 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Molkwerum.

Aan aardgas verbruikt een woning in Molkwerum 1.173 kubieke meter per jaar, 28 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.661 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar. 6 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Molkwerum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Molkwerum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Molkwerum tot een landelijke omgeving.

Met 78 procent vrijstaande woningen en 4 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Molkwerum een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 2.937 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Het gasverbruik ligt met 1.173 kubieke meter per woning 29 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. Elke stap van gas naar stroom, van inductie tot warmtepomp, maakt het stroomdeel groter en de batterij waardevoller.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Molkwerum 86 procent zonnestroominstallaties bij, van 28 naar 52. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 29 procent, van 1.661 naar 1.173 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Molkwerum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 166 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Molkwerum: 2 personen, 2.937 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.718 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 503 in het eerste jaar en gemiddeld € 597 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Molkwerum daalde sinds 2020 van 3.217 kWh naar 2.937 kWh in 2024, 9 procent minder; daarmee zit het dorp 17 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 1.718 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Molkwerum is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.718 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Het gaat hard: van 28 installaties in 2018 naar 52 in 2022, een groei van 86 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 39 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 33 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Molkwerum op 48 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 3 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 52 installaties met samen 182 kWp, gemiddeld 3,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 26 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 34 van 83 in teruglevering per woning.

Van Molkwerum en de omliggende dorpen Koudum, Hemelum, Bakhuizen, Hindeloopen, Stavoren levert Molkwerum per woning het meest terug: 1.718 kWh, tegen 1.570 kWh in Hemelum en 721 kWh in Hindeloopen. In aandeel zonnedaken (48 procent) zit Molkwerum tussen Hemelum (59 procent) en Hindeloopen (28 procent) in.