1,5 auto's per huishouden in Sumar.
Laad ze op eigen zonnestroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Sumar is 1.030 kubieke meter per woning per jaar, 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.500 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. 8 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Sumar meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Sumar is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Sumar een landelijke omgeving.

De stroomafname per woning in Sumar daalde sinds 2020 van 2.860 kWh naar 2.720 kWh in 2024, 5 procent minder; daarmee zit het dorp 9 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat ongeveer de helft weer terug: 1.380 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.380 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Sumar zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Sumar is jong: in 2018 stonden er 79 installaties, in 2022 250, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 90 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 67 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Sumar heeft 57 procent zonnepanelen, 11 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 250 installaties met samen 1.027 kWp, gemiddeld 4,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel staat het dorp op plek 5 van 14 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 6 van 14 in teruglevering per woning.

Met 1,5 auto's per huishouden wordt in Sumar veel gereden, en elke auto die elektrisch wordt, voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe aan de 2.720 kWh die een woning hier nu afneemt. Een thuisbatterij en een slimme laadpaal horen dan bij elkaar: overdag de auto en de batterij op eigen zon, 's nachts bijladen in de goedkoopste uren van een dynamisch contract, en 's avonds het huis uit de batterij.

Daar komt bij dat 57 procent van de woningen in Sumar al zonnepanelen heeft, tegenover 46 procent gemiddeld in Friesland. Voor die huizen is de batterij de tweede stap: het middagoverschot vasthouden in plaats van terugleveren.

Het aantal zonnestroominstallaties in Sumar is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 79 naar 250, 216 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 31 procent, van 1.500 naar 1.030 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.380 kWh teruglevering per woning zit Sumar tussen de buurdorpen in: Eastermar levert het meest terug (1.749 kWh), Burgum het minst (1.040 kWh). In aandeel zonnedaken (57 procent) zit Sumar tussen Eastermar (63 procent) en Burgum (49 procent) in.

Sumar telt 580 woningen en 570 huishoudens, met 1.365 inwoners (gemiddeld 2,4 personen per huishouden). 77 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 72 procent in de gemeente Tytsjerksteradiel.

De woningvoorraad is typisch dorps: 55 procent van de woningen staat vrij, nog eens 13 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 310.000 waard (WOZ), 7 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Sumar neemt met 3.270 kWh per jaar 97 procent meer af dan een tussenwoning (1.660 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Sumar: 2 personen, 2.720 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.380 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 464 in het eerste jaar, gemiddeld € 554 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,4 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,5 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.