88% vrijstaand, 4% rijtjeshuizen in De Tike.
Ruimte voor een grotere batterij.

De Tike is een klein dorp: 130 woningen, 135 huishoudens en 335 inwoners, gemiddeld 2,6 per huishouden. Van die woningen is 88 procent een koopwoning; in de gemeente Smallingerland is dat 60 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 88 procent van de woningen staat vrij, nog eens 9 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 460.000 waard (WOZ), 59 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een twee-onder-een-kapwoning in De Tike neemt gemiddeld 2.960 kWh af, een vrijstaande woning 3.540 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

Met 88 procent vrijstaande woningen en 4 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in De Tike een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.440 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

88 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in De Tike is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 15 naar 56, 273 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 32 procent, van 1.690 naar 1.150 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in De Tike stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 130 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van De Tike: 3 personen, 3.440 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.730 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 526 in het eerste jaar en gemiddeld € 629 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,2 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in De Tike steeg sinds 2020 van 3.320 kWh naar 3.440 kWh in 2024, 4 procent meer; daarmee zit het dorp 37 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 1.730 kWh teruglevering per woning tegenover, ongeveer de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor De Tike is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.730 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in De Tike is jong: in 2018 stonden er 15 installaties, in 2022 56, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 113 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 75 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in De Tike op 55 procent van de daken; in de gemeente Smallingerland als geheel is dat 45 procent, dus 10 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 56 installaties met samen 285 kWp, gemiddeld 5,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Smallingerland staat het dorp op plek 3 van 9 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 6 van 12 in teruglevering per woning.

Aan aardgas verbruikt een woning in De Tike 1.150 kubieke meter per jaar, 26 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Smallingerland (910). In 2020 was dat nog 1.690 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in De Tike meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in De Tike de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent De Tike tot een landelijke omgeving.

Met 1.730 kWh teruglevering per woning zit De Tike tussen de buurdorpen in: Eastermar levert het meest terug (1.749 kWh), Sumar het minst (1.380 kWh). In aandeel zonnedaken (55 procent) zit De Tike tussen Eastermar (63 procent) en Garyp (52 procent) in.