Zonnestroom uit Garyp.
Ook als de zon weg is.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Garyp is 950 kubieke meter per woning per jaar, 4 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.537 kubieke meter: 38 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning steeg sinds 2020 van 3.152 kWh naar 3.247 kWh (3 procent). 19 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 13 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Friesland: 10 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Huishoudens in Garyp hebben gemiddeld 1,5 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Garyp de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Garyp tot een landelijke omgeving.

De richting in Garyp is duidelijk: 206 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 38 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Een woning in Garyp nam in 2024 gemiddeld 3.247 kWh stroom van het net af. Dat is 23 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Tytsjerksteradiel (2.640 kWh) en 30 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.577 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Garyp afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.577 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Garyp heeft 52 procent zonnepanelen, 6 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 327 installaties met samen 1.490 kWp, gemiddeld 4,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Garyp is jong: in 2018 stonden er 107 installaties, in 2022 327, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 98 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 54 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel staat het dorp op plek 10 van 14 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 4 van 14 in teruglevering per woning.

Garyp telt 788 woningen en 775 huishoudens, met 1.880 inwoners. 81 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 57 procent van de woningen staat vrij, nog eens 17 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 318.000, 8 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Garyp neemt gemiddeld 2.160 kWh af, een vrijstaande woning 3.672 kWh, 70 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Garyp.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Garyp: 3 personen, 3.247 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.577 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 508 in het eerste jaar en gemiddeld € 609 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Vergeleken met de omliggende dorpen Earnewâld, Sumar, Suwâld, De Tike, Burgum zit Garyp met zijn teruglevering in de middenmoot (1.577 kWh tegenover 1.730 kWh in De Tike), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.