19% van Garyp verwarmt elektrisch, 38% minder gas sinds 2020.
De batterij pakt de winter.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Garyp is 950 kubieke meter per woning per jaar, 4 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.537 kubieke meter: 38 procent minder gas per woning in vier jaar. 19 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 13 procent is helemaal aardgasvrij; in Friesland is 10 procent elektrisch verwarmd. Die huizen verbruiken de meeste stroom in de winter, en dan loont een grotere batterij die op een dynamisch contract goedkoop laadt.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Garyp meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Garyp is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Garyp een landelijke omgeving.

38 procent minder gas sinds 2020 en 19 procent elektrisch verwarmde woningen: in Garyp verschuift de energierekening zichtbaar van de gasmeter naar de stroommeter. Een warmtepomp draait het hardst op koude avonden, als stroom het duurst is. Een batterij van 10 kWh of meer laadt 's nachts en rond het middaguur goedkoop en voedt de warmtepomp op die avonden; in de zomer bewaart hij het zonoverschot van 1.577 kWh per woning.

Met 1,5 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Garyp veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Garyp is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 107 naar 327, 206 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 38 procent, van 1.537 naar 950 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

De stroomafname per woning in Garyp steeg sinds 2020 van 3.152 kWh naar 3.247 kWh in 2024, 3 procent meer; daarmee zit het dorp 30 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.577 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ongeveer de helft van wat Garyp afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.577 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Garyp is jong: in 2018 stonden er 107 installaties, in 2022 327, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 98 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 54 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Garyp heeft 52 procent zonnepanelen, 6 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 327 installaties met samen 1.490 kWp, gemiddeld 4,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel staat het dorp op plek 10 van 14 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 4 van 14 in teruglevering per woning.

Garyp telt 788 woningen en 775 huishoudens, met 1.880 inwoners (gemiddeld 2,5 personen per huishouden). 81 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 72 procent in de gemeente Tytsjerksteradiel.

De woningvoorraad is typisch dorps: 57 procent van de woningen staat vrij, nog eens 17 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Van de woningen is 5 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 318.000 waard (WOZ), 10 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Garyp neemt met 3.672 kWh per jaar 70 procent meer af dan een tussenwoning (2.160 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Garyp: 3 personen, 3.247 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.577 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 508 in het eerste jaar en gemiddeld € 609 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Met 1.577 kWh teruglevering per woning zit Garyp tussen de buurdorpen in: De Tike levert het meest terug (1.730 kWh), Burgum het minst (1.040 kWh). In aandeel zonnedaken (52 procent) zit Garyp tussen Sumar (57 procent) en Earnewâld (46 procent) in.