Zonnestroom uit Nijega.
Ook als de zon weg is.

Nijega telt 178 woningen en 175 huishoudens, met 455 inwoners. 84 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 80 procent van de woningen staat vrij, nog eens 12 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 387.000, 35 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Nijega neemt gemiddeld 1.790 kWh af, een vrijstaande woning 3.710 kWh, 107 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Nijega.

Een woning in Nijega nam in 2024 gemiddeld 3.440 kWh stroom van het net af. Dat is 43 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Smallingerland (2.410 kWh) en 37 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.670 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Nijega afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.670 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Nijega heeft 52 procent zonnepanelen, 6 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 66 installaties met samen 307 kWp, gemiddeld 4,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Nijega is jong: in 2018 stonden er 33 installaties, in 2022 66, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 45 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 38 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Smallingerland staat het dorp op plek 5 van 9 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 7 van 12 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Nijega: 3 personen, 3.440 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.670 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 522 in het eerste jaar en gemiddeld € 625 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,2 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Nijega is 1.210 kubieke meter per woning per jaar, 33 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.860 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.380 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Nijega hebben gemiddeld 1,6 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Nijega de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Nijega tot een landelijke omgeving.

De richting in Nijega is duidelijk: 100 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 35 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen De Tike, Smalle Ee, De Wilgen, Oudega zit Nijega met zijn teruglevering in de middenmoot (1.670 kWh tegenover 1.980 kWh in Smalle Ee), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.