80% vrijstaand, 7% rijtjeshuizen in Nijega.
Ruimte voor een grotere batterij.

Nijega is een klein dorp: 178 woningen, 175 huishoudens en 455 inwoners, gemiddeld 2,6 per huishouden. 84 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 60 procent in de gemeente Smallingerland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 80 procent van de woningen staat vrij, nog eens 12 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 387.000, 35 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Nijega neemt met 3.710 kWh per jaar 107 procent meer af dan een tussenwoning (1.790 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Nijega is 1.210 kubieke meter per woning per jaar, 33 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.860 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.380 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,6 auto's per huishouden staan er in Nijega meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Nijega de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Nijega tot een landelijke omgeving.

Met 80 procent vrijstaande woningen en 7 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Nijega een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.440 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Met 1,6 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Nijega veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Nijega is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 33 naar 66, 100 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 35 procent, van 1.860 naar 1.210 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.670 kWh teruglevering per woning zit Nijega tussen de buurdorpen in: Smalle Ee levert het meest terug (1.980 kWh), Oudega het minst (1.560 kWh). Het aandeel zonnedaken is hier met 52 procent het laagst van de buurt; De Wilgen zit op 56 procent.

In de gemeente Smallingerland neemt een woning gemiddeld 2.410 kWh stroom per jaar af; in Nijega was dat in 2024 3.440 kWh, 43 procent hoger dan dat gemiddelde en 37 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.670 kWh teruglevering per woning, ongeveer de helft van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.670 kWh uit de rekening van Nijega.

De zonnestroom in Nijega is jong: in 2018 stonden er 33 installaties, in 2022 66, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 45 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 38 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Nijega heeft 52 procent zonnepanelen, 6 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 66 installaties met samen 307 kWp, gemiddeld 4,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Smallingerland staat het dorp op plek 5 van 9 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 7 van 12 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 178 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Nijega: 3 personen, 3.440 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.670 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 522 in het eerste jaar, gemiddeld € 625 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,2 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,6 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.