Zonnestroom uit Ryptsjerk.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Ryptsjerk nam in 2024 gemiddeld 2.950 kWh stroom van het net af. Dat is 12 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Tytsjerksteradiel (2.640 kWh) en 18 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.610 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Ryptsjerk afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Ryptsjerk is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.610 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Ryptsjerk heeft 63 procent zonnepanelen, 17 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 176 installaties met samen 708 kWp, gemiddeld 4,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Ryptsjerk is jong: in 2018 stonden er 64 installaties, in 2022 176, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 75 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 57 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel staat het dorp gedeeld op plek 1 van 14 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 2 van 14 in teruglevering per woning.

De richting in Ryptsjerk is duidelijk: 175 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 33 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Ryptsjerk telt 328 woningen en 340 huishoudens, met 765 inwoners. 81 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 64 procent van de woningen staat vrij, nog eens 13 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

4 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 335.000, 14 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Ryptsjerk neemt gemiddeld 1.510 kWh af, een vrijstaande woning 3.400 kWh, 125 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Ryptsjerk.

Vergeleken met de omliggende dorpen Mûnein, Gytsjerk, Hurdegaryp, Oentsjerk, Tytsjerk levert Ryptsjerk per woning het meest terug (1.610 kWh tegenover 1.397 kWh in Mûnein), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Ryptsjerk is 1.030 kubieke meter per woning per jaar, 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.540 kubieke meter: 33 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.020 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 16 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 8 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Friesland: 10 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Huishoudens in Ryptsjerk hebben gemiddeld 1,4 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Ryptsjerk de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Ryptsjerk tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Ryptsjerk: 2 personen, 2.950 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.610 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 497 in het eerste jaar en gemiddeld € 592 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,8 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.