26% van Oentsjerk woont in een appartement.
De rest heeft een eigen dak.

Oentsjerk telt 996 woningen en 915 huishoudens, met 2.060 inwoners (gemiddeld 2,1 personen per huishouden). Van die woningen is 63 procent een koopwoning; in de gemeente Tytsjerksteradiel is dat 72 procent, in Friesland 62 procent.

Er staat van alles door elkaar: 29 procent vrijstaand, 18 procent twee-onder-een-kap, 26 procent tussen- of hoekwoning, 26 procent appartement. Welk pakket past, hangt dan van het type af; dat rekenen wij per woningtype door.

Van de woningen is 6 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 272.000, 7 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Oentsjerk neemt met 3.603 kWh per jaar 113 procent meer af dan een appartement (1.694 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 26 procent appartementen is Oentsjerk geen doorsnee dorp. Een batterij hoort bij een eigen dak en een eigen meterkast, dus het verhaal gaat hier over de 74 procent eengezinswoningen: die nemen gemiddeld 2.526 kWh per jaar af en leveren 1.084 kWh terug. Voor een appartement met eigen panelen op het dak van de VvE geldt hetzelfde, mits de aansluiting van de woning zelf is.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 26 procent tegenover 33 procent in de gemeente Tytsjerksteradiel. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Het aantal zonnestroominstallaties in Oentsjerk is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 161 naar 384, 139 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 28 procent, van 1.326 naar 952 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Oentsjerk stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

In Oentsjerk gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Gytsjerk, Aldtsjerk, Mûnein, Readtsjerk): 1.084 kWh, terwijl Readtsjerk op 1.760 kWh zit. In aandeel zonnedaken (50 procent) zit Oentsjerk tussen Mûnein (62 procent) en Aldtsjerk (50 procent) in.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Oentsjerk: 2 personen, 2.526 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.084 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 406 in het eerste jaar, gemiddeld € 488 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,8 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Voor de 10 procent elektrisch verwarmde woningen ligt het winterverbruik hoger, en dan weegt een grotere batterij op een dynamisch contract zwaarder. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Oentsjerk is 952 kubieke meter per woning per jaar, 5 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.326 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.553 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Huishoudens in Oentsjerk hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Oentsjerk is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Oentsjerk een landelijke omgeving.

In de gemeente Tytsjerksteradiel neemt een woning gemiddeld 2.640 kWh stroom per jaar af; in Oentsjerk was dat in 2024 2.526 kWh, 4 procent lager dan dat gemiddelde en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.084 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.084 kWh uit de rekening van Oentsjerk.

De zonnestroom in Oentsjerk is jong: in 2018 stonden er 161 installaties, in 2022 384, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 75 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 37 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Oentsjerk heeft 50 procent zonnepanelen, 4 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 384 installaties met samen 1.352 kWp, gemiddeld 3,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel staat het dorp gedeeld op plek 11 van 14 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 13 van 14 in teruglevering per woning.