Zonnestroom uit Oentsjerk.
Ook als de zon weg is.

Vergeleken met de omliggende dorpen Gytsjerk, Aldtsjerk, Mûnein, Readtsjerk levert Oentsjerk per woning het minst terug (1.084 kWh tegenover 1.760 kWh in Readtsjerk), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Een woning in Oentsjerk nam in 2024 gemiddeld 2.526 kWh stroom van het net af. Dat is 4 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Tytsjerksteradiel (2.640 kWh) en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.084 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim een derde van wat Oentsjerk afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.084 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Oentsjerk heeft 50 procent zonnepanelen, 4 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 384 installaties met samen 1.352 kWp, gemiddeld 3,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Oentsjerk is jong: in 2018 stonden er 161 installaties, in 2022 384, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 75 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 37 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel staat het dorp gedeeld op plek 11 van 14 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 13 van 14 in teruglevering per woning.

Oentsjerk telt 996 woningen en 915 huishoudens, met 2.060 inwoners. 63 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is gemengd: 29 procent vrijstaand, 18 procent twee-onder-een-kap, 26 procent tussen- of hoekwoning, 26 procent appartement. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past.

6 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 272.000, 7 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Oentsjerk neemt gemiddeld 1.694 kWh af, een vrijstaande woning 3.603 kWh, 113 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Oentsjerk.

De richting in Oentsjerk is duidelijk: 139 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 28 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Oentsjerk is 952 kubieke meter per woning per jaar, 5 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.326 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.553 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Oentsjerk hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Oentsjerk de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Oentsjerk tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Oentsjerk: 2 personen, 2.526 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.084 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 406 in het eerste jaar en gemiddeld € 488 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 11,8 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.