81% vrijstaand, 1% rijtjeshuizen in Oosterstreek.
Ruimte voor een grotere batterij.

Oosterstreek is een klein dorp: 235 woningen, 240 huishoudens en 570 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 93 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Weststellingwerf.

De woningvoorraad is typisch dorps: 81 procent van de woningen staat vrij, nog eens 18 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 392.000 waard (WOZ), 35 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Oosterstreek neemt gemiddeld 2.230 kWh af, een vrijstaande woning 3.590 kWh, 61 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Oosterstreek.

Met 81 procent vrijstaande woningen en 1 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Oosterstreek een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.340 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

93 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Oosterstreek is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 31 naar 109, 252 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 35 procent, van 1.760 naar 1.140 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Oosterstreek stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 235 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Oosterstreek: 2 personen, 3.340 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.520 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 507 in het eerste jaar en gemiddeld € 609 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Oosterstreek daalde sinds 2020 van 3.590 kWh naar 3.340 kWh in 2024, 7 procent minder; daarmee zit het dorp 33 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.520 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ruim een derde van wat Oosterstreek afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.520 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Oosterstreek is jong: in 2018 stonden er 31 installaties, in 2022 109, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 68 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 110 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Oosterstreek heeft 58 procent zonnepanelen, 12 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 109 installaties met samen 500 kWp, gemiddeld 4,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Weststellingwerf staat het dorp gedeeld op plek 6 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 19 van 24 in teruglevering per woning.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Oosterstreek is 1.140 kubieke meter per woning per jaar, 25 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.760 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Oosterstreek meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Oosterstreek de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Oosterstreek tot een landelijke omgeving.

Met 1.520 kWh teruglevering per woning zit Oosterstreek tussen de buurdorpen in: Zandhuizen levert het meest terug (1.920 kWh), Wilhelminaoord het minst (1.130 kWh). In aandeel zonnedaken (58 procent) zit Oosterstreek tussen Noordwolde (62 procent) en Boijl (49 procent) in.