1.230 m³ gas per woning in Boijl, 9% al elektrisch.
Stap voor stap naar stroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Boijl is 1.230 kubieke meter per woning per jaar, 35 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.750 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Boijl meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Boijl is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Boijl een landelijke omgeving.

Boijl is een klein dorp: 381 woningen, 380 huishoudens en 870 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. 80 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Weststellingwerf.

De woningvoorraad is typisch dorps: 76 procent van de woningen staat vrij, nog eens 13 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 381.000 waard (WOZ), 31 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Boijl neemt gemiddeld 1.920 kWh af, een vrijstaande woning 3.670 kWh, 91 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Boijl.

9 procent elektrisch verwarmde woningen naast 1.230 kubieke meter gas per woning: in Boijl lopen twee soorten huizen door elkaar. Voor de elektrisch verwarmde huizen telt de winter, en dan laadt een grote batterij (10 kWh of meer) 's nachts goedkoop op een dynamisch contract. Voor de huizen op gas telt de zomer: het zonoverschot van 1.430 kWh per woning vasthouden voor de avond. Een modulair systeem past bij allebei.

Verder staat 76 procent van de woningen in Boijl vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Het aantal zonnestroominstallaties in Boijl is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 40 naar 121, 203 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.750 naar 1.230 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.430 kWh teruglevering per woning zit Boijl tussen de buurdorpen in: Doldersum levert het meest terug (2.340 kWh), Boschoord het minst (930 kWh). Het aandeel zonnedaken is hier met 49 procent het laagst van de buurt; Zandhuizen zit op 59 procent.

Voor een dorp van 381 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Boijl: 2 personen, 3.270 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.430 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 497 in het eerste jaar en gemiddeld € 597 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Boijl daalde sinds 2020 van 3.620 kWh naar 3.270 kWh in 2024, 10 procent minder; daarmee zit het dorp 31 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.430 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ruim een derde van wat Boijl afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.430 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Boijl is jong: in 2018 stonden er 40 installaties, in 2022 121, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 57 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 92 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Boijl op 49 procent van de daken; in de gemeente Weststellingwerf als geheel is dat 59 procent, dus 10 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 121 installaties met samen 537 kWp, gemiddeld 4,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Weststellingwerf staat het dorp op plek 11 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 21 van 24 in teruglevering per woning.