Zonnestroom uit Earnewâld.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Earnewâld nam in 2024 gemiddeld 2.656 kWh stroom van het net af. Dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Tytsjerksteradiel (2.640 kWh) en 6 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.375 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Earnewâld afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Earnewâld is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.375 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Earnewâld heeft 46 procent zonnepanelen, evenveel als gemiddeld in Friesland. In 2022 telde het CBS hier 60 installaties met samen 217 kWp, gemiddeld 3,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Het gaat hard: van 37 installaties in 2020 naar 60 in 2022, een groei van 62 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel staat het dorp op plek 14 van 14 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 7 van 14 in teruglevering per woning.

De richting in Earnewâld is duidelijk: 62 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2020 en 2022 en 35 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Earnewâld telt 184 woningen en 185 huishoudens, met 395 inwoners. 73 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 56 procent van de woningen staat vrij, nog eens 18 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 326.000, 11 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Earnewâld neemt gemiddeld 1.710 kWh af, een vrijstaande woning 2.950 kWh, 73 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Earnewâld.

Vergeleken met de omliggende dorpen Warten, Oudega, Garyp, Suwâld, De Veenhoop zit Earnewâld met zijn teruglevering in de middenmoot (1.375 kWh tegenover 2.150 kWh in De Veenhoop), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Earnewâld is 976 kubieke meter per woning per jaar, 7 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.497 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.760 kWh naar 2.656 kWh (4 procent). 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Earnewâld hebben gemiddeld 1,4 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Earnewâld de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Earnewâld tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Earnewâld: 2 personen, 2.656 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.375 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 459 in het eerste jaar en gemiddeld € 548 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.