Zonnestroom uit Suwâld.
Ook als de zon weg is.

Suwâld telt 247 woningen en 240 huishoudens, met 635 inwoners. 85 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 71 procent van de woningen staat vrij, nog eens 16 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

4 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 360.000, 22 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Suwâld neemt gemiddeld 1.890 kWh af, een vrijstaande woning 3.688 kWh, 95 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Suwâld.

Een woning in Suwâld nam in 2024 gemiddeld 3.366 kWh stroom van het net af. Dat is 28 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Tytsjerksteradiel (2.640 kWh) en 34 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.579 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim een derde van wat Suwâld afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.579 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Suwâld heeft 56 procent zonnepanelen, 10 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 89 installaties met samen 412 kWp, gemiddeld 4,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Suwâld is jong: in 2018 stonden er 41 installaties, in 2022 89, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 56 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 39 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel staat het dorp op plek 6 van 14 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 3 van 14 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Suwâld: 3 personen, 3.366 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.579 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 513 in het eerste jaar en gemiddeld € 615 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,4 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Suwâld is 1.239 kubieke meter per woning per jaar, 36 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.768 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 3.476 kWh naar 3.366 kWh (3 procent). 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Suwâld hebben gemiddeld 1,6 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Suwâld de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Suwâld tot een landelijke omgeving.

De richting in Suwâld is duidelijk: 117 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 30 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Tytsjerk, Warstiens, Garyp, Hurdegaryp zit Suwâld met zijn teruglevering in de middenmoot (1.579 kWh tegenover 2.540 kWh in Warstiens), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.