87% van De Knipe woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

De Knipe telt 579 woningen en 570 huishoudens, met 1.370 inwoners (gemiddeld 2,4 personen per huishouden). Van die woningen is 87 procent een koopwoning; in de gemeente Heerenveen is dat 60 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 64 procent van de woningen staat vrij, nog eens 26 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 394.000 waard (WOZ), 36 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een appartement in De Knipe neemt met 3.430 kWh per jaar 60 procent meer af dan een hoekwoning (2.150 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

In De Knipe is 87 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 1.500 kWh teruglevering per woning op 3.010 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 8 procent tegenover 31 procent in de gemeente Heerenveen. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Het aantal zonnestroominstallaties in De Knipe is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 102 naar 256, 151 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 32 procent, van 1.500 naar 1.020 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in De Knipe stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Aan aardgas verbruikt een woning in De Knipe 1.020 kubieke meter per jaar, 16 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Heerenveen (880). In 2020 was dat nog 1.500 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in De Knipe meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in De Knipe is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is De Knipe een landelijke omgeving.

Met 1.500 kWh teruglevering per woning zit De Knipe tussen de buurdorpen in: Bontebok levert het meest terug (1.850 kWh), Mildam het minst (1.420 kWh). In aandeel zonnedaken (56 procent) zit De Knipe tussen Bontebok (65 procent) en Langezwaag (48 procent) in.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van De Knipe: 2 personen, 3.010 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.500 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 494 in het eerste jaar, gemiddeld € 590 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,8 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,4 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in De Knipe daalde sinds 2020 van 3.160 kWh naar 3.010 kWh in 2024, 5 procent minder; daarmee zit het dorp 20 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.500 kWh teruglevering per woning, ongeveer de helft van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.500 kWh uit de rekening van De Knipe.

De zonnestroom in De Knipe is jong: in 2018 stonden er 102 installaties, in 2022 256, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 65 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 52 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in De Knipe op 56 procent van de daken; in de gemeente Heerenveen als geheel is dat 42 procent, dus 14 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 256 installaties met samen 1.152 kWp, gemiddeld 4,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Heerenveen staat het dorp op plek 4 van 17 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 11 van 20 in teruglevering per woning.