3.710 kWh stroom per woning in Bontebok, 3.840 kWh in 2020.
Koop 'm in als hij goedkoop is.

De stroomafname per woning in Bontebok daalde sinds 2020 van 3.840 kWh naar 3.710 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 44 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Heerenveen (2.570 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.850 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ongeveer de helft van wat Bontebok afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.850 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Bontebok is jong: in 2018 stonden er 29 installaties, in 2022 94, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 93 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 68 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Bontebok op 65 procent van de daken; in de gemeente Heerenveen als geheel is dat 42 procent, dus 23 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 94 installaties met samen 456 kWp, gemiddeld 4,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Heerenveen staat het dorp gedeeld op plek 2 van 17 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 6 van 20 in teruglevering per woning.

Bontebok is een klein dorp: 167 woningen, 190 huishoudens en 410 inwoners, gemiddeld 2,2 per huishouden. 89 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 60 procent in de gemeente Heerenveen.

De woningvoorraad is typisch dorps: 80 procent van de woningen staat vrij, nog eens 19 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 475.000 waard (WOZ), 64 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Bontebok neemt gemiddeld 2.610 kWh af, een vrijstaande woning 3.980 kWh, 52 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Bontebok.

Van 3.840 kWh in 2020 naar 3.710 kWh nu: het stroomverbruik in Bontebok daalt, en het grootste deel valt in de avonduren als stroom het duurst is. Een thuisbatterij van 10 kWh of meer vervangt die avondstroom door eigen middagopwek (1.850 kWh teruglevering per woning) of door stroom die op een dynamisch contract 's nachts en rond het middaguur goedkoop is ingekocht.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 0 procent tegenover 31 procent in de gemeente Heerenveen. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Het aantal zonnestroominstallaties in Bontebok is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 29 naar 94, 224 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 40 procent, van 1.730 naar 1.040 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.850 kWh teruglevering per woning zit Bontebok tussen de buurdorpen in: Katlijk levert het meest terug (2.100 kWh), Nieuwehorne het minst (1.260 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen staat Bontebok bovenaan in de buurt: 65 procent, tegenover 57 procent in Jonkerslân.

Aan aardgas verbruikt een woning in Bontebok 1.040 kubieke meter per jaar, 18 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Heerenveen (880). In 2020 was dat nog 1.730 kubieke meter: 40 procent minder gas per woning in vier jaar. 16 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij; in Friesland is 10 procent elektrisch verwarmd. Die huizen verbruiken de meeste stroom in de winter, en dan loont een grotere batterij die op een dynamisch contract goedkoop laadt.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Bontebok meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Bontebok is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Bontebok een landelijke omgeving.

Voor een dorp van 167 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Bontebok: 2 personen, 3.710 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.850 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW10 (8,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 644 in het eerste jaar en gemiddeld € 770 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 7.021; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,1 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.