1,5 auto's per huishouden in Langezwaag.
Laad ze op eigen zonnestroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Langezwaag is 1.110 kubieke meter per woning per jaar, 22 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.650 kubieke meter: 33 procent minder gas per woning in vier jaar. 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Langezwaag meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Langezwaag de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Langezwaag tot een landelijke omgeving.

De stroomafname per woning in Langezwaag daalde sinds 2020 van 3.480 kWh naar 3.320 kWh in 2024, 5 procent minder; daarmee zit het dorp 33 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.450 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.450 kWh uit de rekening van Langezwaag.

Het gaat hard: van 69 installaties in 2018 naar 135 in 2022, een groei van 96 procent. Tussen 2018 en 2020 kwam er 12 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 75 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Langezwaag heeft 48 procent zonnepanelen, evenveel als gemiddeld in Friesland. In 2022 telde het CBS hier 135 installaties met samen 680 kWp, gemiddeld 5,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Opsterland staat het dorp op plek 11 van 15 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 8 van 15 in teruglevering per woning.

Met 1,5 auto's per huishouden wordt in Langezwaag veel gereden, en elke auto die elektrisch wordt, voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe aan de 3.320 kWh die een woning hier nu afneemt. Een thuisbatterij en een slimme laadpaal horen dan bij elkaar: overdag de auto en de batterij op eigen zon, 's nachts bijladen in de goedkoopste uren van een dynamisch contract, en 's avonds het huis uit de batterij.

De afname van 3.320 kWh per woning ligt 33 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; hoe hoger het verbruik, hoe meer avondstroom een batterij kan vervangen.

Tussen 2018 en 2022 kwamen er in Langezwaag 96 procent zonnestroominstallaties bij, van 69 naar 135. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 33 procent, van 1.650 naar 1.110 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.450 kWh teruglevering per woning zit Langezwaag tussen de buurdorpen in: Bontebok levert het meest terug (1.850 kWh), Gorredijk het minst (1.160 kWh). In aandeel zonnedaken (48 procent) zit Langezwaag tussen Bontebok (65 procent) en Gorredijk (44 procent) in.

Langezwaag is een klein dorp: 416 woningen, 420 huishoudens en 1.055 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 81 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente Opsterland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 65 procent van de woningen staat vrij, nog eens 25 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 378.000 waard (WOZ), 30 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Langezwaag neemt met 3.780 kWh per jaar 71 procent meer af dan een hoekwoning (2.210 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Voor een dorp van 416 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Langezwaag: 3 personen, 3.320 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.450 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 501 in het eerste jaar, gemiddeld € 602 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,6 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,5 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.