88% koop in Mildam, 60% in de gemeente.
Eigen dak, eigen stroom.

Mildam is een klein dorp: 305 woningen, 305 huishoudens en 685 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. 88 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 60 procent in de gemeente Heerenveen.

De woningvoorraad is typisch dorps: 59 procent van de woningen staat vrij, nog eens 34 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

5 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 416.000 waard (WOZ), 43 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Mildam neemt gemiddeld 1.990 kWh af, een appartement 4.250 kWh, 114 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Mildam.

88 procent koopwoningen tegenover 60 procent in de gemeente: in Mildam kunnen meer huishoudens dan elders in Heerenveen zelf kiezen voor panelen en een batterij. De cijfers laten zien wat dat oplevert: 1.420 kWh teruglevering per woning op 2.990 kWh afname. Een batterij houdt dat middagoverschot thuis voor de avond, en blijft van jullie zolang het huis dat is.

Rijwoningen zijn hier de uitzondering: 5 procent tegenover 31 procent in de gemeente Heerenveen. De ruimere huizen hebben meer dak en meer verbruik, en dus ruimte voor een groter pakket.

Het aantal zonnestroominstallaties in Mildam is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 43 naar 122, 184 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 32 procent, van 1.610 naar 1.090 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Mildam stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

In de gemeente Heerenveen neemt een woning gemiddeld 2.570 kWh stroom per jaar af; in Mildam was dat in 2024 2.990 kWh, 16 procent hoger dan dat gemiddelde en 19 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.420 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ongeveer de helft van wat Mildam afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.420 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Mildam is jong: in 2018 stonden er 43 installaties, in 2022 122, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 93 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 47 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Mildam op 54 procent van de daken; in de gemeente Heerenveen als geheel is dat 42 procent, dus 12 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 122 installaties met samen 517 kWp, gemiddeld 4,2 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Heerenveen staat het dorp gedeeld op plek 7 van 17 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 12 van 20 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 305 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Mildam: 2 personen, 2.990 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.420 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 485 in het eerste jaar en gemiddeld € 581 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,0 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Met 1.420 kWh teruglevering per woning zit Mildam tussen de buurdorpen in: Oldeholtwolde levert het meest terug (2.140 kWh), Oudeschoot het minst (640 kWh). In aandeel zonnedaken (54 procent) zit Mildam tussen De Knipe (56 procent) en Oudeschoot (29 procent) in.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Mildam is 1.090 kubieke meter per woning per jaar, 20 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.610 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.040 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 8 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Mildam meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Mildam de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Mildam tot een landelijke omgeving.