98% van Jonkerslân woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Jonkerslân is een klein dorp: 112 woningen, 110 huishoudens en 265 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 98 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente Opsterland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 89 procent van de woningen staat vrij, nog eens 11 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Geen van de woningen is jonger dan tien jaar; bij elke installatie hier kijkt de schouw dus naar een bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 428.000 waard (WOZ), 48 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Tussen een twee-onder-een-kapwoning (3.210 kWh) en een vrijstaande woning (3.800 kWh) zit in Jonkerslân een beperkt verschil; per type staat de uitkomst van onze berekening in de tabel.

In Jonkerslân is 98 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 1.720 kWh teruglevering per woning op 3.730 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Verder staat 89 procent van de woningen in Jonkerslân vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Met 1.720 kWh teruglevering per woning zit Jonkerslân tussen de buurdorpen in: Oudehorne levert het meest terug (1.860 kWh), Gorredijk het minst (1.160 kWh). In aandeel zonnedaken (57 procent) zit Jonkerslân tussen Bontebok (65 procent) en Gorredijk (44 procent) in.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Jonkerslân 52 procent zonnestroominstallaties bij, van 33 naar 50. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 38 procent, van 1.730 naar 1.080 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Jonkerslân stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Een woning in Jonkerslân nam in 2024 gemiddeld 3.730 kWh stroom van het net af, 49 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Opsterland zit op 2.800 kWh.

Tegenover die afname staat 1.720 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.720 kWh uit de rekening van Jonkerslân.

Het gaat hard: van 33 installaties in 2020 naar 50 in 2022, een groei van 52 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Jonkerslân heeft 57 procent zonnepanelen, 11 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 50 installaties met samen 241 kWp, gemiddeld 4,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Opsterland staat het dorp op plek 3 van 15 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 2 van 15 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 112 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Jonkerslân: 2 personen, 3.730 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.720 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 518 in het eerste jaar, gemiddeld € 621 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,3 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,6 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Jonkerslân is 1.080 kubieke meter per woning per jaar, 19 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.730 kubieke meter: 38 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.770 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 14 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,6 auto's per huishouden staan er in Jonkerslân meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Jonkerslân de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Jonkerslân tot een landelijke omgeving.