Wijnjewoude: nummer 1 van 15 dorpen in Opsterland.
Nu de batterij erbij.

Met 1.520 kWh teruglevering per woning zit Wijnjewoude tussen de buurdorpen in: Hoornsterzwaag levert het meest terug (1.910 kWh), Hemrik het minst (1.310 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen staat Wijnjewoude bovenaan in de buurt: 60 procent, tegenover 59 procent in Waskemeer.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Wijnjewoude is 1.060 kubieke meter per woning per jaar, 16 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.620 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.110 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 18 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Friesland: 10 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Wijnjewoude meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Wijnjewoude de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Wijnjewoude tot een landelijke omgeving.

Wijnjewoude staat op plek 1 van 15 dorpen in de gemeente Opsterland in aandeel daken met zonnepanelen (60 procent van de woningen heeft zonnepanelen). Dat betekent dat hier elke zonnige middag meer stroom het net op gaat dan in de dorpen eromheen, en dat er na het einde van salderen ook meer te verliezen valt. Een thuisbatterij houdt dat middagoverschot thuis voor de avond, en hoe hoger de teruglevering, hoe sneller hij zichzelf terugverdient.

Daarnaast wordt 18 procent van de woningen in Wijnjewoude hoofdzakelijk elektrisch verwarmd (Friesland: 10 procent). Die huizen verbruiken de meeste stroom op koude avonden, en juist dat verbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Wijnjewoude is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 62 naar 331, 434 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 35 procent, van 1.620 naar 1.060 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Een woning in Wijnjewoude nam in 2024 gemiddeld 3.120 kWh stroom van het net af, 25 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Opsterland zit op 2.800 kWh.

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.520 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ongeveer de helft van wat Wijnjewoude afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.520 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Wijnjewoude is jong: in 2018 stonden er 62 installaties, in 2022 331, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 152 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 112 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Wijnjewoude op 60 procent van de daken; in de gemeente Opsterland als geheel is dat 48 procent, dus 12 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 331 installaties met samen 1.550 kWp, gemiddeld 4,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Opsterland staat het dorp op plek 1 van 15 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 5 van 15 in teruglevering per woning.

Wijnjewoude telt 865 woningen en 865 huishoudens, met 2.105 inwoners (gemiddeld 2,4 personen per huishouden). 77 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente Opsterland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 62 procent van de woningen staat vrij, nog eens 18 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 348.000 waard (WOZ), 20 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Wijnjewoude neemt met 3.670 kWh per jaar 92 procent meer af dan een tussenwoning (1.910 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Wijnjewoude: 2 personen, 3.120 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.520 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 500 in het eerste jaar en gemiddeld € 599 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.