75% van de 331 woningen in Hemrik staat vrij.
Groot dak, grote batterij.

Hemrik is een klein dorp: 331 woningen, 325 huishoudens en 745 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. 80 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente Opsterland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 75 procent van de woningen staat vrij, nog eens 18 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

4 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 374.000 waard (WOZ), 29 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Hemrik neemt gemiddeld 1.710 kWh af, een vrijstaande woning 3.310 kWh, 94 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Hemrik.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Hemrik is 1.010 kubieke meter per woning per jaar, 11 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.530 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 13 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Hemrik meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Hemrik is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Hemrik een landelijke omgeving.

In een dorp van 331 woningen waarvan 75 procent vrijstaand, is het gemiddelde dak groot en de afname hoog: 3.310 kWh per jaar. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer dan een kleine batterij kan bergen. Een pakket van 10 tot 16 kWh, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, houdt het hele overschot vast tot de avond.

Met 1,5 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Hemrik veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Hemrik is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 36 naar 109, 203 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.530 naar 1.010 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Hemrik stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

De stroomafname per woning in Hemrik daalde sinds 2020 van 3.350 kWh naar 3.050 kWh in 2024, 9 procent minder; daarmee zit het dorp 22 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.310 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.310 kWh uit de rekening van Hemrik.

De zonnestroom in Hemrik is jong: in 2018 stonden er 36 installaties, in 2022 109, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 72 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 76 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Hemrik op 46 procent van de daken; in de gemeente Opsterland als geheel is dat 48 procent, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 109 installaties met samen 497 kWp, gemiddeld 4,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Opsterland staat het dorp gedeeld op plek 12 van 15 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 12 van 15 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 331 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Hemrik: 2 personen, 3.050 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.310 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 474 in het eerste jaar, gemiddeld € 571 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,1 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,5 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Met 1.310 kWh teruglevering per woning zit Hemrik tussen de buurdorpen in: Hoornsterzwaag levert het meest terug (1.910 kWh), Beetsterzwaag het minst (930 kWh). In aandeel zonnedaken (46 procent) zit Hemrik tussen Wijnjewoude (60 procent) en Beetsterzwaag (37 procent) in.