66% van Donkerbroek woont vrijstaand.
Groot dak, grote batterij.

Donkerbroek telt 808 woningen en 810 huishoudens, met 1.920 inwoners (gemiddeld 2,4 personen per huishouden). 80 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 67 procent in de gemeente Ooststellingwerf.

De woningvoorraad is typisch dorps: 66 procent van de woningen staat vrij, nog eens 16 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Van de woningen is 4 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 349.000 waard (WOZ), 20 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Donkerbroek neemt met 3.520 kWh per jaar 115 procent meer af dan een tussenwoning (1.640 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Donkerbroek is 1.080 kubieke meter per woning per jaar, 19 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.670 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.020 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Donkerbroek meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Donkerbroek is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Donkerbroek een landelijke omgeving.

Bij 66 procent vrijstaande woningen is het gemiddelde huis in Donkerbroek groter dan elders: meer dak voor panelen, 3.520 kWh afname per jaar en vaak al een 3-fase-aansluiting. Dat vraagt om een groter pakket, 10 tot 16 kWh, dat het middagoverschot van een groot dak ook echt tot de avond vasthoudt. Een te kleine batterij zit hier om drie uur 's middags al vol.

Met 1,5 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Donkerbroek veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Donkerbroek is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 87 naar 358, 311 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 35 procent, van 1.670 naar 1.080 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.480 kWh teruglevering per woning zit Donkerbroek tussen de buurdorpen in: Hoornsterzwaag levert het meest terug (1.910 kWh), Oosterwolde het minst (1.170 kWh). In aandeel zonnedaken (55 procent) zit Donkerbroek tussen Oosterwolde (62 procent) en Hoornsterzwaag (54 procent) in.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Donkerbroek: 2 personen, 3.060 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.480 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 495 in het eerste jaar, gemiddeld € 593 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,7 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,5 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Donkerbroek nam in 2024 gemiddeld 3.060 kWh stroom van het net af, 22 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Ooststellingwerf zit op 2.720 kWh.

Tegenover die afname staat 1.480 kWh teruglevering per woning, ongeveer de helft van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.480 kWh uit de rekening van Donkerbroek.

De zonnestroom in Donkerbroek is jong: in 2018 stonden er 87 installaties, in 2022 358, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 189 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 43 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Donkerbroek heeft 55 procent zonnepanelen, 9 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 358 installaties met samen 1.437 kWp, gemiddeld 4,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Ooststellingwerf staat het dorp gedeeld op plek 10 van 13 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 9 van 13 in teruglevering per woning.