53% van Twijzelerheide woont vrijstaand.
Groot dak, grote batterij.

Twijzelerheide telt 769 woningen en 770 huishoudens, met 1.815 inwoners (gemiddeld 2,4 personen per huishouden). 64 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 64 procent in de gemeente Achtkarspelen.

De woningvoorraad is typisch dorps: 53 procent van de woningen staat vrij, nog eens 15 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Van de woningen is 4 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 268.000 waard (WOZ), 8 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Twijzelerheide neemt met 3.199 kWh per jaar 84 procent meer af dan een appartement (1.740 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

De stroomafname per woning in Twijzelerheide daalde sinds 2020 van 2.901 kWh naar 2.825 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.044 kWh teruglevering per woning, ongeveer een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.044 kWh uit de rekening van Twijzelerheide.

De zonnestroom in Twijzelerheide is jong: in 2018 stonden er 70 installaties, in 2022 194, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 77 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 56 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Twijzelerheide heeft 39 procent zonnepanelen, 7 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 194 installaties met samen 830 kWp, gemiddeld 4,3 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Achtkarspelen staat het dorp op plek 9 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 9 van 12 in teruglevering per woning.

Bij 53 procent vrijstaande woningen is het gemiddelde huis in Twijzelerheide groter dan elders: meer dak voor panelen, 3.199 kWh afname per jaar en vaak al een 3-fase-aansluiting. Dat vraagt om een groter pakket, 10 tot 16 kWh, dat het middagoverschot van een groot dak ook echt tot de avond vasthoudt. Een te kleine batterij zit hier om drie uur 's middags al vol.

Tegelijk heeft in Twijzelerheide maar 39 procent van de woningen zonnepanelen (Friesland: 46 procent). Voor de huizen zonder panelen werkt een batterij op een dynamisch contract: goedkoop laden, 's avonds ontladen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Twijzelerheide is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 70 naar 194, 177 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 33 procent, van 1.531 naar 1.023 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Twijzelerheide stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Twijzelerheide: 2 personen, 2.825 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.044 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 423 in het eerste jaar en gemiddeld € 512 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 11,3 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,3 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Twijzelerheide is 1.023 kubieke meter per woning per jaar, 12 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.531 kubieke meter: 33 procent minder gas per woning in vier jaar. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Twijzelerheide meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Twijzelerheide de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Twijzelerheide tot een landelijke omgeving.

Met 1.044 kWh teruglevering per woning zit Twijzelerheide tussen de buurdorpen in: Jistrum levert het meest terug (1.320 kWh), Kootstertille het minst (1.032 kWh). In aandeel zonnedaken (39 procent) zit Twijzelerheide tussen De Westereen (56 procent) en Twijzel (36 procent) in.