1,6 auto's per huishouden in Jistrum.
Laad ze op eigen zonnestroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Jistrum is 1.115 kubieke meter per woning per jaar, 22 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.618 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. 5 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Met 1,6 auto's per huishouden staan er in Jistrum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Jistrum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Jistrum tot een landelijke omgeving.

Jistrum is een klein dorp: 381 woningen, 385 huishoudens en 935 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 77 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 72 procent in de gemeente Tytsjerksteradiel.

De woningvoorraad is typisch dorps: 67 procent van de woningen staat vrij, nog eens 10 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 327.000, 11 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Jistrum neemt gemiddeld 1.650 kWh af, een vrijstaande woning 3.166 kWh, 92 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Jistrum.

Met 1,6 auto's per huishouden wordt in Jistrum veel gereden, en elke auto die elektrisch wordt, voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe aan de 2.772 kWh die een woning hier nu afneemt. Een thuisbatterij en een slimme laadpaal horen dan bij elkaar: overdag de auto en de batterij op eigen zon, 's nachts bijladen in de goedkoopste uren van een dynamisch contract, en 's avonds het huis uit de batterij.

Verder staat 67 procent van de woningen in Jistrum vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Het aantal zonnestroominstallaties in Jistrum is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 46 naar 138, 200 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 31 procent, van 1.618 naar 1.115 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Jistrum stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

De stroomafname per woning in Jistrum daalde sinds 2020 van 3.079 kWh naar 2.772 kWh in 2024, 10 procent minder; daarmee zit het dorp 11 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.320 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ongeveer de helft van wat Jistrum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.320 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Jistrum is jong: in 2018 stonden er 46 installaties, in 2022 138, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 63 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 84 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Jistrum heeft 54 procent zonnepanelen, 8 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 138 installaties met samen 630 kWp, gemiddeld 4,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel staat het dorp gedeeld op plek 8 van 14 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 9 van 14 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 381 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Jistrum: 3 personen, 2.772 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.320 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 460 in het eerste jaar en gemiddeld € 552 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,6 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Met 1.320 kWh teruglevering per woning zit Jistrum tussen de buurdorpen in: Eastermar levert het meest terug (1.749 kWh), Kootstertille het minst (1.032 kWh). In aandeel zonnedaken (54 procent) zit Jistrum tussen Eastermar (63 procent) en Twijzelerheide (39 procent) in.