42% van Kootstertille woont in een rijtjeshuis.
Compacte batterij, 1-fase.

Kootstertille telt 1.021 woningen en 1.050 huishoudens, met 2.470 inwoners (gemiddeld 2,4 personen per huishouden). 64 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 64 procent in de gemeente Achtkarspelen.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 51 procent van de voorraad, tegenover 25 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 251.000 waard (WOZ), 13 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Kootstertille neemt met 3.378 kWh per jaar 84 procent meer af dan een appartement (1.840 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Kootstertille is 1.024 kubieke meter per woning per jaar, 12 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.448 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Kootstertille meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Kootstertille is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Kootstertille een landelijke omgeving.

42 procent tussen- en hoekwoningen: het typische huis in Kootstertille heeft een dak van acht tot twaalf panelen en een afname van 2.150 kWh per jaar. Daar hoort een batterij van 6 kWh bij, die op een 1-fase-aansluiting in de meterkast past en het middagoverschot van zo'n dak precies tot de avond vasthoudt. Een groter pakket zou hier zelden vol raken.

Het gasverbruik ligt met 1.024 kubieke meter per woning 12 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. Elke stap van gas naar stroom, van inductie tot warmtepomp, maakt het stroomdeel groter en de batterij waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Kootstertille is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 126 naar 319, 153 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 29 procent, van 1.448 naar 1.024 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Kootstertille gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Twijzel, Drogeham, Jistrum, Twijzelerheide): 1.032 kWh, terwijl Drogeham op 1.382 kWh zit. In aandeel zonnedaken (45 procent) zit Kootstertille tussen Jistrum (54 procent) en Twijzel (36 procent) in.

De stroomafname per woning in Kootstertille daalde sinds 2020 van 2.835 kWh naar 2.719 kWh in 2024, 4 procent minder; daarmee zit het dorp 9 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.032 kWh teruglevering per woning, ongeveer een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.032 kWh uit de rekening van Kootstertille.

De zonnestroom in Kootstertille is jong: in 2018 stonden er 126 installaties, in 2022 319, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 56 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 63 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Kootstertille op 45 procent van de daken; in de gemeente Achtkarspelen als geheel is dat 43 procent, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 319 installaties met samen 1.223 kWp, gemiddeld 3,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Achtkarspelen staat het dorp gedeeld op plek 5 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 10 van 12 in teruglevering per woning.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Kootstertille: 2 personen, 2.719 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.032 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 412 in het eerste jaar, gemiddeld € 499 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 11,6 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.