24% van Surhuisterveen woont in een appartement.
De rest heeft een eigen dak.

Surhuisterveen telt 2.942 woningen en 2.755 huishoudens, met 6.130 inwoners (gemiddeld 2,1 personen per huishouden). Van die woningen is 53 procent een koopwoning; in de gemeente Achtkarspelen is dat 64 procent, in Friesland 62 procent.

Er staat van alles door elkaar: 29 procent vrijstaand, 15 procent twee-onder-een-kap, 32 procent tussen- of hoekwoning, 24 procent appartement. Welk pakket past, hangt dan van het type af; dat rekenen wij per woningtype door.

Van de woningen is 7 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 261.000 waard (WOZ), 10 procent lager dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Surhuisterveen neemt met 3.185 kWh per jaar 99 procent meer af dan een appartement (1.600 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

De stroomafname per woning in Surhuisterveen daalde sinds 2020 van 2.486 kWh naar 2.421 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 10 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Achtkarspelen (2.690 kWh).

Tegenover die afname staat 882 kWh teruglevering per woning, ongeveer een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 882 kWh uit de rekening van Surhuisterveen.

De zonnestroom in Surhuisterveen is jong: in 2018 stonden er 326 installaties, in 2022 797, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 57 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 55 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Surhuisterveen heeft 38 procent zonnepanelen, 8 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 797 installaties met samen 3.093 kWp, gemiddeld 3,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Achtkarspelen staat het dorp op plek 10 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 12 van 12 in teruglevering per woning.

Met 24 procent appartementen is Surhuisterveen geen doorsnee dorp. Een batterij hoort bij een eigen dak en een eigen meterkast, dus het verhaal gaat hier over de 76 procent eengezinswoningen: die nemen gemiddeld 2.421 kWh per jaar af en leveren 882 kWh terug. Voor een appartement met eigen panelen op het dak van de VvE geldt hetzelfde, mits de aansluiting van de woning zelf is.

Tegelijk heeft in Surhuisterveen maar 38 procent van de woningen zonnepanelen (Friesland: 46 procent). Voor de huizen zonder panelen werkt een batterij op een dynamisch contract: goedkoop laden, 's avonds ontladen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Surhuisterveen is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 326 naar 797, 144 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 31 procent, van 1.361 naar 945 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Surhuisterveen gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Harkema, Boelenslaan, Houtigehage, Surhuizum): 882 kWh, terwijl Surhuizum op 1.447 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 38 procent het laagst van de buurt; Surhuizum zit op 50 procent.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Surhuisterveen: 2 personen, 2.421 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 882 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 363 in het eerste jaar, gemiddeld € 440 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 13,1 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis: met een warmtepomp, een elektrische auto, een ander dak of een 3-fase-aansluiting valt de som anders uit. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Aan aardgas verbruikt een woning in Surhuisterveen 945 kubieke meter per jaar, 5 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Achtkarspelen (1.000). In 2020 was dat nog 1.361 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Huishoudens in Surhuisterveen hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Surhuisterveen is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Surhuisterveen een weinig stedelijke omgeving.