Surhuizum: nummer 1 van 12 dorpen in Achtkarspelen.
Nu de batterij erbij.

Met 1.447 kWh teruglevering per woning zit Surhuizum tussen de buurdorpen in: Doezum levert het meest terug (1.550 kWh), Surhuisterveen het minst (882 kWh). In aandeel zonnedaken (50 procent) zit Surhuizum tussen Doezum (63 procent) en Augustinusga (37 procent) in.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Surhuizum is 1.118 kubieke meter per woning per jaar, 23 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.594 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Surhuizum meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Surhuizum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Surhuizum tot een landelijke omgeving.

Plek 1 in teruglevering per woning en plek 3 in aandeel daken met zonnepanelen: in Surhuizum gaat elke zonnige middag meer stroom het net op dan in de dorpen eromheen, 1.447 kWh per woning per jaar. Na het einde van salderen is dat het overschot dat een thuisbatterij thuis houdt voor de avond; hoe hoger de teruglevering, hoe sneller de batterij zich terugverdient.

Met 1,5 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in Surhuizum veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Surhuizum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 68 naar 181, 166 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.594 naar 1.118 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

De stroomafname per woning in Surhuizum daalde sinds 2020 van 3.120 kWh naar 3.018 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 21 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.447 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ongeveer de helft van wat Surhuizum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.447 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Surhuizum is jong: in 2018 stonden er 68 installaties, in 2022 181, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 53 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 74 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Surhuizum op 50 procent van de daken; in de gemeente Achtkarspelen als geheel is dat 43 procent, dus 7 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 181 installaties met samen 825 kWp, gemiddeld 4,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Achtkarspelen staat het dorp op plek 3 van 12 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 1 van 12 in teruglevering per woning.

Surhuizum telt 510 woningen en 510 huishoudens, met 1.220 inwoners (gemiddeld 2,4 personen per huishouden). 82 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 64 procent in de gemeente Achtkarspelen.

De woningvoorraad is typisch dorps: 64 procent van de woningen staat vrij, nog eens 11 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 316.000, 17 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Surhuizum neemt gemiddeld 1.480 kWh af, een vrijstaande woning 3.431 kWh, 132 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Surhuizum.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Surhuizum: 2 personen, 3.018 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.447 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 489 in het eerste jaar en gemiddeld € 586 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,9 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.