59% vrijstaand, 11% rijtjeshuizen in Houtigehage.
Ruimte voor een grotere batterij.

Houtigehage is een klein dorp: 381 woningen, 385 huishoudens en 940 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. Van die woningen is 71 procent een koopwoning; in de gemeente Smallingerland is dat 60 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 59 procent van de woningen staat vrij, nog eens 29 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 337.000, 18 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een hoekwoning in Houtigehage neemt gemiddeld 2.170 kWh af, een vrijstaande woning 3.510 kWh, 62 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Houtigehage.

De stroomafname per woning in Houtigehage daalde sinds 2020 van 3.270 kWh naar 2.990 kWh in 2024, 9 procent minder; daarmee zit het dorp 24 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Smallingerland (2.410 kWh).

Tegenover die afname staat 1.300 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.300 kWh uit de rekening van Houtigehage.

De zonnestroom in Houtigehage is jong: in 2018 stonden er 33 installaties, in 2022 110, bijna een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 64 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 104 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Houtigehage op 48 procent van de daken; in de gemeente Smallingerland als geheel is dat 45 procent, dus 3 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 110 installaties met samen 540 kWp, gemiddeld 4,9 kWp per dak, omgerekend ongeveer 12 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Smallingerland staat het dorp op plek 7 van 9 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 11 van 12 in teruglevering per woning.

Met 59 procent vrijstaande woningen en 11 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Houtigehage een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 2.990 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

De afname van 2.990 kWh per woning ligt 19 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; hoe hoger het verbruik, hoe meer avondstroom een batterij kan vervangen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Houtigehage is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 33 naar 110, 233 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 30 procent, van 1.460 naar 1.020 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Houtigehage stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Met 1.300 kWh teruglevering per woning zit Houtigehage tussen de buurdorpen in: Drachtstercompagnie levert het meest terug (1.490 kWh), Surhuisterveen het minst (882 kWh). In aandeel zonnedaken (48 procent) zit Houtigehage tussen Drachtstercompagnie (50 procent) en Surhuisterveen (38 procent) in.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Houtigehage is 1.020 kubieke meter per woning per jaar, 12 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.460 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 4 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Houtigehage meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Houtigehage is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Houtigehage een landelijke omgeving.

Voor een dorp van 381 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Houtigehage: 2 personen, 2.990 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.300 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 471 in het eerste jaar, gemiddeld € 567 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,2 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.