Zonnestroom uit Sloten.
Ook als de zon weg is.

Vergeleken met de omliggende dorpen Wijckel, Tjerkgaast, Balk, Woudsend levert Sloten per woning het minst terug (960 kWh tegenover 2.700 kWh in Tjerkgaast), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.

Een woning in Sloten nam in 2024 gemiddeld 2.560 kWh stroom van het net af. Dat is 7 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (2.740 kWh) en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 960 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een derde van wat Sloten afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 960 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Sloten heeft 42 procent zonnepanelen, 4 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 112 installaties met samen 373 kWp, gemiddeld 3,3 kWp per dak, omgerekend ongeveer 8 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Sloten is jong: in 2018 stonden er 49 installaties, in 2022 112, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 45 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 58 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp op plek 32 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 50 van 51 in teruglevering per woning.

Sloten telt 346 woningen en 330 huishoudens, met 695 inwoners. 77 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 63 procent van de voorraad, tegenover 20 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 321.000, 6 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Sloten neemt gemiddeld 2.020 kWh af, een vrijstaande woning 2.990 kWh, 48 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Sloten.

De richting in Sloten is duidelijk: 129 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 26 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Sloten is 1.030 kubieke meter per woning per jaar, 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.400 kubieke meter: 26 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.740 kWh naar 2.560 kWh (7 procent). 5 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Sloten hebben gemiddeld 1,3 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Sloten de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Sloten tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Sloten: 2 personen, 2.560 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 960 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 388 in het eerste jaar en gemiddeld € 470 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 12,3 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.