77% van Sloten woont in een koophuis.
Eigen dak, eigen stroom.

Sloten is een klein dorp: 346 woningen, 330 huishoudens en 695 inwoners, gemiddeld 2,1 per huishouden. 77 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 63 procent van de voorraad, tegenover 20 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Geen van de woningen is jonger dan tien jaar; bij elke installatie hier kijkt de schouw dus naar een bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 321.000 waard (WOZ), 11 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Sloten neemt met 2.990 kWh per jaar 48 procent meer af dan een tussenwoning (2.020 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Sloten is 1.030 kubieke meter per woning per jaar, 13 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.400 kubieke meter: 26 procent minder gas per woning in vier jaar. 5 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Sloten meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Sloten is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Sloten een landelijke omgeving.

In Sloten is 77 procent van de woningen een koopwoning, dus vrijwel elk huis kan zelf beslissen over panelen en een batterij. Dat is terug te zien in de cijfers: 960 kWh teruglevering per woning op 2.560 kWh afname. Voor een eigenaar is de rekensom simpel: de batterij houdt het middagoverschot thuis voor de avond en gaat mee zolang het huis van jullie is.

Verwarmen gebeurt in Sloten nog vooral op gas: 5 procent van de woningen is hoofdzakelijk elektrisch verwarmd (Friesland: 10 procent). Het stroomverbruik zit daardoor in koken, wassen, koelen en de avond, en dat deel dekt een compacte batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Sloten is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 49 naar 112, 129 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 26 procent, van 1.400 naar 1.030 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Sloten gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Wijckel, Tjerkgaast, Balk, Woudsend): 960 kWh, terwijl Tjerkgaast op 2.700 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 42 procent het laagst van de buurt; Balk zit op 66 procent.

Voor een dorp van 346 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Sloten: 2 personen, 2.560 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 960 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 388 in het eerste jaar, gemiddeld € 470 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 12,3 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Sloten daalde sinds 2020 van 2.740 kWh naar 2.560 kWh in 2024, 7 procent minder; daarmee zit het dorp 7 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente De Fryske Marren (2.740 kWh).

Tegenover die afname staat 960 kWh teruglevering per woning, ongeveer een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 960 kWh uit de rekening van Sloten.

De zonnestroom in Sloten is jong: in 2018 stonden er 49 installaties, in 2022 112, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 45 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 58 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Sloten op 42 procent van de daken; in de gemeente De Fryske Marren als geheel is dat 56 procent, dus 14 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 112 installaties met samen 373 kWp, gemiddeld 3,3 kWp per dak, omgerekend ongeveer 8 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp op plek 32 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 50 van 51 in teruglevering per woning.