81% vrijstaand, 2% rijtjeshuizen in Wijckel.
Ruimte voor een grotere batterij.

Wijckel is een klein dorp: 276 woningen, 270 huishoudens en 645 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. 84 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

De woningvoorraad is typisch dorps: 81 procent van de woningen staat vrij, nog eens 15 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 409.000 waard (WOZ), 41 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Wijckel neemt gemiddeld 1.850 kWh af, een vrijstaande woning 3.290 kWh, 78 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Wijckel.

Met 81 procent vrijstaande woningen en 2 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Wijckel een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.050 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

84 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Wijckel is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 40 naar 111, 178 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.660 naar 1.090 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Wijckel stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 276 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Wijckel: 2 personen, 3.050 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.850 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 518 in het eerste jaar en gemiddeld € 614 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,4 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Wijckel nam in 2024 gemiddeld 3.050 kWh stroom van het net af, 22 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente De Fryske Marren zit op 2.740 kWh.

Daar staat 1.850 kWh teruglevering per woning tegenover, bijna twee derde van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Wijckel is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.850 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Wijckel is jong: in 2018 stonden er 40 installaties, in 2022 111, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 63 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 71 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Wijckel heeft 58 procent zonnepanelen, 12 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 111 installaties met samen 607 kWp, gemiddeld 5,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 14 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp gedeeld op plek 15 van 33 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 25 van 51 in teruglevering per woning.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Wijckel is 1.090 kubieke meter per woning per jaar, 20 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.660 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.100 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 12 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Wijckel meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Wijckel de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Wijckel tot een landelijke omgeving.

Met 1.850 kWh teruglevering per woning zit Wijckel tussen de buurdorpen in: Sondel levert het meest terug (2.390 kWh), Sloten het minst (960 kWh). In aandeel zonnedaken (58 procent) zit Wijckel tussen Balk (66 procent) en Sloten (42 procent) in.