91% van de 81 woningen in Readtsjerk staat vrij.
Groot dak, grote batterij.

Readtsjerk is een klein dorp: 81 woningen, 75 huishoudens en 190 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. Van die woningen is 94 procent een koopwoning; in de gemeente Dantumadiel is dat 63 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 91 procent van de woningen staat vrij, nog eens 6 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 452.000 waard (WOZ), 56 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

In een dorp van 81 woningen waarvan 91 procent vrijstaand, is het gemiddelde dak groot en de afname hoog: 3.680 kWh per jaar. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer dan een kleine batterij kan bergen. Een pakket van 10 tot 16 kWh, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, houdt het hele overschot vast tot de avond.

94 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Readtsjerk 70 procent zonnestroominstallaties bij, van 20 naar 34. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 37 procent, van 2.030 naar 1.270 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Readtsjerk stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Een woning in Readtsjerk nam in 2024 gemiddeld 3.580 kWh stroom van het net af, 43 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Dantumadiel zit op 2.570 kWh.

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.760 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ongeveer de helft van wat Readtsjerk afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.760 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Binnen de gemeente Dantumadiel staat het dorp op plek 3 van 10 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 81 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Readtsjerk: 2 personen, 3.580 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.760 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 529 in het eerste jaar en gemiddeld € 633 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,1 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,6 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Readtsjerk is 1.270 kubieke meter per woning per jaar, 39 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 2.030 kubieke meter: 37 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.530 kWh) vrijwel gelijk gebleven.

Met 1,6 auto's per huishouden staan er in Readtsjerk meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Readtsjerk de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Readtsjerk tot een landelijke omgeving.

Van Readtsjerk en de omliggende dorpen Mûnein, Oentsjerk, Rinsumageast, Aldtsjerk levert Readtsjerk per woning het meest terug: 1.760 kWh, tegen 1.736 kWh in Rinsumageast en 1.084 kWh in Oentsjerk.