Zonnestroom uit Readtsjerk.
Ook als de zon weg is.

Readtsjerk telt 81 woningen en 75 huishoudens, met 190 inwoners. 94 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

De woningvoorraad is typisch dorps: 91 procent van de woningen staat vrij, nog eens 6 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 452.000, 47 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Een woning in Readtsjerk nam in 2024 gemiddeld 3.580 kWh stroom van het net af. Dat is 39 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Dantumadiel (2.570 kWh) en 43 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.760 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer de helft van wat Readtsjerk afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.760 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Readtsjerk: 2 personen, 3.580 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.760 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 529 in het eerste jaar en gemiddeld € 633 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,1 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Readtsjerk is 1.270 kubieke meter per woning per jaar, 39 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 2.030 kubieke meter: 37 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.530 kWh) vrijwel gelijk gebleven.

Huishoudens in Readtsjerk hebben gemiddeld 1,6 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Readtsjerk de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Readtsjerk tot een landelijke omgeving.

De richting in Readtsjerk is duidelijk: 70 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2020 en 2022 en 37 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Vergeleken met de omliggende dorpen Mûnein, Oentsjerk, Rinsumageast, Aldtsjerk levert Readtsjerk per woning het meest terug (1.760 kWh tegenover 1.736 kWh in Rinsumageast).