1.223 m³ gas per woning in Aldtsjerk, 9% al elektrisch.
Stap voor stap naar stroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Aldtsjerk is 1.223 kubieke meter per woning per jaar, 34 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.699 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.047 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Aldtsjerk hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Aldtsjerk de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Aldtsjerk tot een landelijke omgeving.

Aldtsjerk is een klein dorp: 279 woningen, 305 huishoudens en 695 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. 79 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 72 procent in de gemeente Tytsjerksteradiel.

De woningvoorraad is typisch dorps: 65 procent van de woningen staat vrij, nog eens 11 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 340.000, 16 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Aldtsjerk neemt gemiddeld 1.330 kWh af, een vrijstaande woning 3.431 kWh, 158 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Aldtsjerk.

9 procent elektrisch verwarmde woningen naast 1.223 kubieke meter gas per woning: in Aldtsjerk lopen twee soorten huizen door elkaar. Voor de elektrisch verwarmde huizen telt de winter, en dan laadt een grote batterij (10 kWh of meer) 's nachts goedkoop op een dynamisch contract. Voor de huizen op gas telt de zomer: het zonoverschot van 1.260 kWh per woning vasthouden voor de avond. Een modulair systeem past bij allebei.

Verder staat 65 procent van de woningen in Aldtsjerk vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Het aantal zonnestroominstallaties in Aldtsjerk is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 38 naar 105, 176 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 28 procent, van 1.699 naar 1.223 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Aldtsjerk stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Een woning in Aldtsjerk nam in 2024 gemiddeld 2.997 kWh stroom van het net af, 20 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Tytsjerksteradiel zit op 2.640 kWh.

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.260 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ruim een derde van wat Aldtsjerk afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.260 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Aldtsjerk is jong: in 2018 stonden er 38 installaties, in 2022 105, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 87 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 48 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Aldtsjerk heeft 50 procent zonnepanelen, 4 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 105 installaties met samen 422 kWp, gemiddeld 4,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Tytsjerksteradiel staat het dorp gedeeld op plek 11 van 14 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 10 van 14 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 279 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Aldtsjerk: 2 personen, 2.997 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.260 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 467 in het eerste jaar en gemiddeld € 562 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,3 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Bij de 9 procent elektrisch verwarmde woningen valt het verbruik in de winter hoger uit, en dan telt een grotere batterij op een dynamisch contract; de echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Met 1.260 kWh teruglevering per woning zit Aldtsjerk tussen de buurdorpen in: Readtsjerk levert het meest terug (1.760 kWh), Oentsjerk het minst (1.084 kWh). In aandeel zonnedaken (50 procent) zit Aldtsjerk tussen Gytsjerk (54 procent) en Oentsjerk (50 procent) in.