73% van Nij Beets woont vrijstaand.
Groot dak, grote batterij.

Nij Beets telt 665 woningen en 685 huishoudens, met 1.640 inwoners (gemiddeld 2,4 personen per huishouden). 79 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente Opsterland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 73 procent van de woningen staat vrij, nog eens 17 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 375.000 waard (WOZ), 29 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Nij Beets neemt met 3.430 kWh per jaar 93 procent meer af dan een hoekwoning (1.780 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Bij 73 procent vrijstaande woningen is het gemiddelde huis in Nij Beets groter dan elders: meer dak voor panelen, 3.430 kWh afname per jaar en vaak al een 3-fase-aansluiting. Dat vraagt om een groter pakket, 10 tot 16 kWh, dat het middagoverschot van een groot dak ook echt tot de avond vasthoudt. Een te kleine batterij zit hier om drie uur 's middags al vol.

79 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent), en eigenaren beslissen zelf over dak, meterkast en batterij.

Het aantal zonnestroominstallaties in Nij Beets is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 93 naar 238, 156 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 29 procent, van 1.580 naar 1.120 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.460 kWh teruglevering per woning zit Nij Beets tussen de buurdorpen in: De Veenhoop levert het meest terug (2.150 kWh), Tijnje het minst (1.300 kWh). In aandeel zonnedaken (50 procent) zit Nij Beets tussen Boornbergum (57 procent) en De Veenhoop (44 procent) in.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Nij Beets is 1.120 kubieke meter per woning per jaar, 23 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.580 kubieke meter: 29 procent minder gas per woning in vier jaar. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 2 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Nij Beets meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Nij Beets is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Nij Beets een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Nij Beets: 2 personen, 3.080 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.460 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 494 in het eerste jaar, gemiddeld € 592 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,8 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,4 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Nij Beets daalde sinds 2020 van 3.230 kWh naar 3.080 kWh in 2024, 5 procent minder; daarmee zit het dorp 23 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.460 kWh teruglevering per woning, ongeveer de helft van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.460 kWh uit de rekening van Nij Beets.

De zonnestroom in Nij Beets is jong: in 2018 stonden er 93 installaties, in 2022 238, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 63 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 57 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Nij Beets heeft 50 procent zonnepanelen, 4 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 238 installaties met samen 1.057 kWp, gemiddeld 4,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Opsterland staat het dorp op plek 9 van 15 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 7 van 15 in teruglevering per woning.