87% vrijstaand, 0% rijtjeshuizen in De Wilgen.
Ruimte voor een grotere batterij.

De Wilgen is een klein dorp: 105 woningen, 100 huishoudens en 260 inwoners, gemiddeld 2,7 per huishouden. 91 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 60 procent in de gemeente Smallingerland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 87 procent van de woningen staat vrij, nog eens 10 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 528.000, 85 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in De Wilgen neemt met 3.960 kWh per jaar 47 procent meer af dan een twee-onder-een-kapwoning (2.700 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in De Wilgen is 1.240 kubieke meter per woning per jaar, 36 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.880 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 19 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 10 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Friesland: 10 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Met 1,7 auto's per huishouden staan er in De Wilgen meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in De Wilgen de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent De Wilgen tot een landelijke omgeving.

Met 87 procent vrijstaande woningen en 0 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in De Wilgen een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.840 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Met 1,7 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in De Wilgen veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in De Wilgen is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 72 naar 165, 129 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.880 naar 1.240 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Met 1.930 kWh teruglevering per woning zit De Wilgen tussen de buurdorpen in: De Veenhoop levert het meest terug (2.150 kWh), Nij Beets het minst (1.460 kWh). In aandeel zonnedaken (56 procent) zit De Wilgen tussen Boornbergum (57 procent) en De Veenhoop (44 procent) in.

De stroomafname per woning in De Wilgen daalde sinds 2020 van 4.020 kWh naar 3.840 kWh in 2024, 4 procent minder; daarmee zit het dorp 59 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Smallingerland (2.410 kWh).

Van die afname gaat ongeveer de helft weer terug: 1.930 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.930 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In De Wilgen zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in De Wilgen is jong: in 2018 stonden er 72 installaties, in 2022 165, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 47 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 56 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in De Wilgen heeft 56 procent zonnepanelen, 10 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 165 installaties met samen 926 kWp, gemiddeld 5,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 14 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Smallingerland staat het dorp op plek 2 van 9 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 5 van 12 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 105 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van De Wilgen: 3 personen, 3.840 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.930 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW10 (8,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 666 in het eerste jaar, gemiddeld € 796 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 7.021 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 8,8 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,7 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.