83% vrijstaand, 4% rijtjeshuizen in De Veenhoop.
Ruimte voor een grotere batterij.

De Veenhoop is een klein dorp: 103 woningen, 95 huishoudens en 255 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 86 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 60 procent in de gemeente Smallingerland.

De woningvoorraad is typisch dorps: 83 procent van de woningen staat vrij, nog eens 12 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

9 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 479.000, 67 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in De Veenhoop neemt gemiddeld 1.930 kWh af, een vrijstaande woning 3.830 kWh, 98 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor De Veenhoop.

Het gemiddelde aardgasverbruik in De Veenhoop is 1.230 kubieke meter per woning per jaar, 35 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.900 kubieke meter: 35 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.550 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 16 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 8 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Friesland: 10 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Met 1,6 auto's per huishouden staan er in De Veenhoop meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in De Veenhoop de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent De Veenhoop tot een landelijke omgeving.

Met 83 procent vrijstaande woningen en 4 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in De Veenhoop een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.540 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Met 1,6 auto's per huishouden (Friesland: 1,2) wordt er in De Veenhoop veel gereden; elke auto die elektrisch wordt, laadt hier thuis en maakt een batterij met slim laden waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in De Veenhoop is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 14 naar 30, 114 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 35 procent, van 1.900 naar 1.230 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in De Veenhoop stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Met 2.150 kWh teruglevering per woning zit De Veenhoop tussen de buurdorpen in: Goëngahuizen levert het meest terug (5.010 kWh), Nij Beets het minst (1.460 kWh). Het aandeel zonnedaken is hier met 44 procent het laagst van de buurt; De Wilgen zit op 56 procent.

Voor een dorp van 103 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van De Veenhoop: 3 personen, 3.540 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.150 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 560 in het eerste jaar en gemiddeld € 664 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,6 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

In de gemeente Smallingerland neemt een woning gemiddeld 2.410 kWh stroom per jaar af; in De Veenhoop was dat in 2024 3.540 kWh, 47 procent hoger dan dat gemiddelde en 41 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 2.150 kWh teruglevering per woning tegenover, bijna twee derde van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor De Veenhoop is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 2.150 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in De Veenhoop is jong: in 2018 stonden er 14 installaties, in 2022 30, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 57 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 36 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in De Veenhoop heeft 44 procent zonnepanelen, evenveel als gemiddeld in Friesland. In 2022 telde het CBS hier 30 installaties met samen 166 kWp, gemiddeld 5,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 14 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Smallingerland staat het dorp op plek 9 van 9 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 2 van 12 in teruglevering per woning.