Zonnestroom uit Boornbergum.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Boornbergum nam in 2024 gemiddeld 2.910 kWh stroom van het net af. Dat is 21 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Smallingerland (2.410 kWh) en 16 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.670 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Boornbergum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Boornbergum is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.670 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Boornbergum heeft 57 procent zonnepanelen, 11 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 314 installaties met samen 1.414 kWp, gemiddeld 4,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Boornbergum is jong: in 2018 stonden er 120 installaties, in 2022 314, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 75 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 50 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Smallingerland staat het dorp op plek 1 van 9 in aandeel daken met zonnepanelen en gedeeld op plek 7 van 12 in teruglevering per woning.

De richting in Boornbergum is duidelijk: 162 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 32 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Boornbergum telt 748 woningen en 740 huishoudens, met 1.825 inwoners. 70 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 74 procent van de voorraad, tegenover 11 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

12 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 369.000, 29 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Boornbergum neemt gemiddeld 1.940 kWh af, een vrijstaande woning 3.620 kWh, 87 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Boornbergum.

Vergeleken met de omliggende dorpen De Wilgen, Smalle Ee, Kortehemmen, Nij Beets, Beetsterzwaag zit Boornbergum met zijn teruglevering in de middenmoot (1.670 kWh tegenover 2.010 kWh in Kortehemmen), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Boornbergum is 900 kubieke meter per woning per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.330 kubieke meter: 32 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning steeg sinds 2020 van 2.820 kWh naar 2.910 kWh (3 procent). 14 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Boornbergum hebben gemiddeld 1,4 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Boornbergum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Boornbergum tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Boornbergum: 3 personen, 2.910 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.670 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 498 in het eerste jaar en gemiddeld € 592 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,8 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.