18% rijtjeshuizen in Koudum.
Ruimte voor een grotere batterij.

Koudum telt 1.298 woningen en 1.285 huishoudens, met 2.775 inwoners (gemiddeld 2,2 personen per huishouden). 65 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 73 procent van de voorraad, tegenover 9 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Van de woningen is 7 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 317.000 waard (WOZ), 9 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Koudum neemt met 3.138 kWh per jaar 109 procent meer af dan een appartement (1.500 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

De stroomafname per woning in Koudum daalde sinds 2020 van 2.653 kWh naar 2.559 kWh in 2024, 4 procent minder; daarmee zit het dorp vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat bijna twee derde weer terug: 1.545 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.545 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Koudum zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Koudum is jong: in 2018 stonden er 276 installaties, in 2022 569, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 51 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 37 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Koudum op 57 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 12 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 569 installaties met samen 2.072 kWp, gemiddeld 3,6 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 5 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 49 van 83 in teruglevering per woning.

Met maar 18 procent rijwoningen bestaat Koudum vooral uit ruimere huizen met een afname van gemiddeld 2.559 kWh per jaar en een groter dak. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer terug dan een 6 kWh-batterij kan bergen; hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting ook als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Ook de teruglevering valt op: 1.545 kWh per woning per jaar, bijna twee derde van de afname van 2.559 kWh. Dat overschot is precies wat een batterij voor de avond bewaart.

Het aantal zonnestroominstallaties in Koudum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 276 naar 569, 106 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 28 procent, van 1.381 naar 998 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Koudum gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Kolderwolde, Hemelum, Oudega, Molkwerum): 1.545 kWh, terwijl Kolderwolde op 3.020 kWh zit. In aandeel zonnedaken (57 procent) zit Koudum tussen Oudega (67 procent) en Molkwerum (48 procent) in.

Aan aardgas verbruikt een woning in Koudum 998 kubieke meter per jaar, 8 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.381 kubieke meter: 28 procent minder gas per woning in vier jaar. 6 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Gas is hier dus nog de norm voor verwarmen; stroom gaat naar koken, wassen, koelen en steeds vaker naar de auto.

Huishoudens in Koudum hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Koudum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Koudum een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Koudum: 2 personen, 2.559 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.545 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 467 in het eerste jaar, gemiddeld € 554 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,4 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis: met een warmtepomp, een elektrische auto, een ander dak of een 3-fase-aansluiting valt de som anders uit. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.