Zonnestroom uit Oudeschoot.
Ook als de zon weg is.

Oudeschoot telt 657 woningen en 650 huishoudens, met 1.480 inwoners. 51 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Rijwoningen bepalen het beeld: 58 procent van de woningen is een tussen- of hoekwoning, 27 procent staat vrij. Bij een rijwoning past in onze praktijk meestal een compacte batterij van 6 tot 10 kWh, die op een 1-fase-aansluiting geplaatst kan worden.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 275.000, 15 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Oudeschoot neemt gemiddeld 2.100 kWh af, een vrijstaande woning 3.490 kWh, 66 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Oudeschoot.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Oudeschoot: 2 personen, 2.590 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 640 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW10 (8,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 356 in het eerste jaar en gemiddeld € 438 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 7.021; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 16,0 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Een woning in Oudeschoot nam in 2024 gemiddeld 2.590 kWh stroom van het net af. Dat is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Heerenveen (2.570 kWh) en vrijwel gelijk aan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 640 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ongeveer een kwart van wat Oudeschoot afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

De teruglevering in Oudeschoot is bescheiden ten opzichte van het verbruik. Dat betekent dat een thuisbatterij hier vooral werkt op het tweede spoor: goedkoop laden op de uren dat stroom op een dynamisch contract weinig kost, en die stroom gebruiken op de dure avonduren. Wie wel zonnepanelen heeft, houdt daarnaast de eigen middagopwekking voor de avond vast.

Van de woningen in Oudeschoot heeft 29 procent zonnepanelen, 17 procentpunt minder dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 140 installaties met samen 567 kWp, gemiddeld 4,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Oudeschoot is jong: in 2018 stonden er 65 installaties, in 2022 140, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 34 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 61 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Heerenveen staat het dorp op plek 17 van 17 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 20 van 20 in teruglevering per woning.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Oudeschoot is 870 kubieke meter per woning per jaar, 5 procent lager dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.190 kubieke meter: 27 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.750 kWh naar 2.590 kWh (6 procent). 6 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Oudeschoot hebben gemiddeld 1,1 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Oudeschoot de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Oudeschoot tot een landelijke omgeving.

Vergeleken met de omliggende dorpen Oranjewoud, Mildam, Oldeholtwolde, Nieuweschoot, De Knipe levert Oudeschoot per woning het minst terug (640 kWh tegenover 2.140 kWh in Oldeholtwolde), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het laagst.

De richting in Oudeschoot is duidelijk: 115 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 27 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.