83% vrijstaand, 0% rijtjeshuizen in Katlijk.
Ruimte voor een grotere batterij.

Katlijk is een klein dorp: 226 woningen, 265 huishoudens en 610 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. 89 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 60 procent in de gemeente Heerenveen.

De woningvoorraad is typisch dorps: 83 procent van de woningen staat vrij, nog eens 12 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 516.000 waard (WOZ), 78 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is hier beperkt: een appartement in Katlijk neemt gemiddeld 3.180 kWh af, een vrijstaande woning 3.820 kWh. De tabel hieronder geeft per type de uitkomst van onze berekening.

Met 83 procent vrijstaande woningen en 0 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Katlijk een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.720 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

De gemiddelde WOZ-waarde van € 516.000 ligt 78 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; duurdere huizen zijn meestal ruimere huizen met meer dak en meer verbruik.

Het aantal zonnestroominstallaties in Katlijk is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 32 naar 88, 175 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.770 naar 1.170 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Katlijk stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 226 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Katlijk: 2 personen, 3.720 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.100 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW10 (8,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 675 in het eerste jaar en gemiddeld € 802 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 7.021; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,8 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

In de gemeente Heerenveen neemt een woning gemiddeld 2.570 kWh stroom per jaar af; in Katlijk was dat in 2024 3.720 kWh, 45 procent hoger dan dat gemiddelde en 49 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 2.100 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Katlijk is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 2.100 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Katlijk is jong: in 2018 stonden er 32 installaties, in 2022 88, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 63 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 69 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Katlijk op 55 procent van de daken; in de gemeente Heerenveen als geheel is dat 42 procent, dus 13 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 88 installaties met samen 595 kWp, gemiddeld 6,8 kWp per dak, omgerekend ongeveer 17 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Heerenveen staat het dorp gedeeld op plek 5 van 17 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 3 van 20 in teruglevering per woning.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Katlijk is 1.170 kubieke meter per woning per jaar, 28 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.770 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.760 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 15 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 8 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Friesland: 10 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Katlijk meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Katlijk de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Katlijk tot een landelijke omgeving.

Met 2.100 kWh teruglevering per woning zit Katlijk tussen de buurdorpen in: Oldeholtwolde levert het meest terug (2.140 kWh), Nieuwehorne het minst (1.260 kWh). In aandeel zonnedaken (55 procent) zit Katlijk tussen Bontebok (65 procent) en Nieuwehorne (53 procent) in.