69% vrijstaand, 7% rijtjeshuizen in Drachtstercompagnie.
Ruimte voor een grotere batterij.

Drachtstercompagnie is een klein dorp: 489 woningen, 480 huishoudens en 1.265 inwoners, gemiddeld 2,6 per huishouden. Van die woningen is 76 procent een koopwoning; in de gemeente Smallingerland is dat 60 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 69 procent van de woningen staat vrij, nog eens 19 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

6 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. Een huis is hier gemiddeld € 378.000 waard (WOZ), 30 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Drachtstercompagnie neemt gemiddeld 2.040 kWh af, een vrijstaande woning 3.490 kWh, 71 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Drachtstercompagnie.

De stroomafname per woning in Drachtstercompagnie daalde sinds 2020 van 3.330 kWh naar 3.180 kWh in 2024, 5 procent minder; daarmee zit het dorp 27 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.490 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ruim een derde van wat Drachtstercompagnie afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.490 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

De zonnestroom in Drachtstercompagnie is jong: in 2018 stonden er 61 installaties, in 2022 164, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 51 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 78 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Drachtstercompagnie op 50 procent van de daken; in de gemeente Smallingerland als geheel is dat 45 procent, dus 5 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 164 installaties met samen 831 kWp, gemiddeld 5,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 13 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Smallingerland staat het dorp op plek 6 van 9 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 10 van 12 in teruglevering per woning.

Met 69 procent vrijstaande woningen en 7 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Drachtstercompagnie een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.180 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

De afname van 3.180 kWh per woning ligt 27 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; hoe hoger het verbruik, hoe meer avondstroom een batterij kan vervangen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Drachtstercompagnie is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 61 naar 164, 169 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.670 naar 1.110 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 489 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Drachtstercompagnie: 3 personen, 3.180 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.490 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 500 in het eerste jaar en gemiddeld € 599 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,4 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Aan aardgas verbruikt een woning in Drachtstercompagnie 1.110 kubieke meter per jaar, 22 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Smallingerland (910). In 2020 was dat nog 1.670 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 13 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Drachtstercompagnie meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Drachtstercompagnie de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Drachtstercompagnie tot een landelijke omgeving.

Van Drachtstercompagnie en de omliggende dorpen Houtigehage, Boelenslaan, Rottevalle, Ureterp levert Drachtstercompagnie per woning het meest terug: 1.490 kWh, tegen 1.402 kWh in Boelenslaan en 1.240 kWh in Rottevalle. In aandeel zonnedaken (50 procent) zit Drachtstercompagnie tussen Ureterp (54 procent) en Boelenslaan (46 procent) in.