61% van de daken in Makkinga heeft zonnepanelen.
Nu de batterij erbij.

De stroomafname per woning in Makkinga daalde sinds 2020 van 3.170 kWh naar 3.090 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 23 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 1.680 kWh teruglevering per woning tegenover, ruim de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Makkinga is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 1.680 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

De zonnestroom in Makkinga is jong: in 2018 stonden er 57 installaties, in 2022 201, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 175 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 28 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Makkinga heeft 61 procent zonnepanelen, 15 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 201 installaties met samen 796 kWp, gemiddeld 4,0 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Ooststellingwerf staat het dorp op plek 6 van 13 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 5 van 13 in teruglevering per woning.

Makkinga is een klein dorp: 433 woningen, 440 huishoudens en 1.035 inwoners, gemiddeld 2,3 per huishouden. 81 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 67 procent in de gemeente Ooststellingwerf.

De woningvoorraad is typisch dorps: 67 procent van de woningen staat vrij, nog eens 21 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 363.000 waard (WOZ), 25 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Makkinga neemt met 3.610 kWh per jaar 104 procent meer af dan een tussenwoning (1.770 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 61 procent zonnedaken en 1.680 kWh teruglevering per woning gaat in Makkinga elke zonnige middag veel stroom het net op. Zolang er gesaldeerd wordt, merkt niemand dat; vanaf 2027 brengt die stroom een fractie op van wat de stroom 's avonds kost. Een thuisbatterij houdt het middagoverschot thuis tot de avond, en dat is bij dit aandeel zonnedaken de grootste winst die er in Makkinga te halen valt.

Verder staat 67 procent van de woningen in Makkinga vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Het aantal zonnestroominstallaties in Makkinga is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 57 naar 201, 253 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.650 naar 1.090 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 433 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Makkinga: 2 personen, 3.090 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.680 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 510 in het eerste jaar, gemiddeld € 607 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 9,5 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,4 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Makkinga is 1.090 kubieke meter per woning per jaar, 20 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.650 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 8 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Makkinga meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Makkinga is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Makkinga een landelijke omgeving.

Met 1.680 kWh teruglevering per woning zit Makkinga tussen de buurdorpen in: Langedijke levert het meest terug (2.000 kWh), Donkerbroek het minst (1.480 kWh). In aandeel zonnedaken (61 procent) zit Makkinga tussen Langedijke (67 procent) en Nijeberkoop (46 procent) in.