60% van de daken in Broeksterwâld heeft zonnepanelen.
Nu de batterij erbij.

De stroomafname per woning in Broeksterwâld daalde sinds 2020 van 2.989 kWh naar 2.913 kWh in 2024, 3 procent minder; daarmee zit het dorp 16 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Van die afname gaat ongeveer de helft weer terug: 1.479 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.479 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Broeksterwâld zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Broeksterwâld is jong: in 2018 stonden er 55 installaties, in 2022 231, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 42 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 196 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Van de woningen in Broeksterwâld heeft 60 procent zonnepanelen, 14 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 231 installaties met samen 861 kWp, gemiddeld 3,7 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Dantumadiel staat het dorp gedeeld op plek 4 van 7 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 6 van 10 in teruglevering per woning.

Broeksterwâld is een klein dorp: 495 woningen, 495 huishoudens en 1.220 inwoners, gemiddeld 2,4 per huishouden. Van die woningen is 76 procent een koopwoning; in de gemeente Dantumadiel is dat 63 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 62 procent van de woningen staat vrij, nog eens 9 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Van de woningen is 9 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 335.000 waard (WOZ), 16 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Broeksterwâld neemt met 3.319 kWh per jaar 75 procent meer af dan een tussenwoning (1.900 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

Met 60 procent zonnedaken en 1.479 kWh teruglevering per woning gaat in Broeksterwâld elke zonnige middag veel stroom het net op. Zolang er gesaldeerd wordt, merkt niemand dat; vanaf 2027 brengt die stroom een fractie op van wat de stroom 's avonds kost. Een thuisbatterij houdt het middagoverschot thuis tot de avond, en dat is bij dit aandeel zonnedaken de grootste winst die er in Broeksterwâld te halen valt.

Verder staat 62 procent van de woningen in Broeksterwâld vrij (Friesland: 29 procent): grote daken, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting, waar een groter pakket van 10 tot 16 kWh op zijn plaats is.

Het aantal zonnestroominstallaties in Broeksterwâld is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 55 naar 231, 320 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.577 naar 1.045 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Voor een dorp van 495 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Broeksterwâld: 2 personen, 2.913 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.479 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 486 in het eerste jaar, gemiddeld € 581 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,0 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,4 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Broeksterwâld is 1.045 kubieke meter per woning per jaar, 15 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.577 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 15 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 7 procent is helemaal aardgasvrij. Dat is veel (Friesland: 10 procent); elektrisch verwarmen verhoogt het stroomverbruik in de winter en maakt een grotere batterij met een dynamisch contract extra interessant.

Met 1,4 auto's per huishouden staan er in Broeksterwâld meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Broeksterwâld de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Broeksterwâld tot een landelijke omgeving.

Met 1.479 kWh teruglevering per woning zit Broeksterwâld tussen de buurdorpen in: De Falom levert het meest terug (2.350 kWh), De Westereen het minst (1.120 kWh). In aandeel zonnedaken (60 procent) zit Broeksterwâld tussen Feanwâlden (67 procent) en De Westereen (56 procent) in.