Zonnestroom uit Feanwâlden.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Feanwâlden nam in 2024 gemiddeld 2.362 kWh stroom van het net af. Dat is 8 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Dantumadiel (2.570 kWh) en 6 procent lager dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.354 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Feanwâlden afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Feanwâlden is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.354 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Feanwâlden heeft 67 procent zonnepanelen, 21 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 933 installaties met samen 3.086 kWp, gemiddeld 3,3 kWp per dak, omgerekend ongeveer 8 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Feanwâlden is jong: in 2018 stonden er 212 installaties, in 2022 933, meer dan een verdrievoudiging in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 121 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 99 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Dantumadiel staat het dorp op plek 2 van 7 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 7 van 10 in teruglevering per woning.

De richting in Feanwâlden is duidelijk: 340 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 30 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Feanwâlden telt 1.629 woningen en 1.545 huishoudens, met 3.580 inwoners. 59 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 59 procent van de voorraad, tegenover 17 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 296.000, 4 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Feanwâlden neemt gemiddeld 1.280 kWh af, een vrijstaande woning 3.132 kWh, 145 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Feanwâlden.

Vergeleken met de omliggende dorpen Broeksterwâld, De Falom, Mûnein, Hurdegaryp zit Feanwâlden met zijn teruglevering in de middenmoot (1.354 kWh tegenover 2.350 kWh in De Falom), en het aandeel daken met zonnepanelen is hier het hoogst.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Feanwâlden is 973 kubieke meter per woning per jaar, 7 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.382 kubieke meter: 30 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 2.495 kWh naar 2.362 kWh (5 procent). 7 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Verwarmen gebeurt hier dus nog vrijwel overal op gas; het stroomverbruik zit in koken, wassen, koelen en steeds vaker in de auto.

Huishoudens in Feanwâlden hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Feanwâlden de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Feanwâlden tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Feanwâlden: 2 personen, 2.362 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.354 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 435 in het eerste jaar en gemiddeld € 517 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 11,2 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.