81% vrijstaand, 0% rijtjeshuizen in Kortehemmen.
Ruimte voor een grotere batterij.

Kortehemmen is een klein dorp: 69 woningen, 80 huishoudens en 190 inwoners, gemiddeld 2,2 per huishouden. Van die woningen is 90 procent een koopwoning; in de gemeente Smallingerland is dat 60 procent, in Friesland 62 procent.

De woningvoorraad is typisch dorps: 81 procent van de woningen staat vrij, nog eens 13 procent is twee-onder-een-kap. Bij een vrijstaand huis hoort een groter dak, een hoger verbruik en vaak een 3-fase-aansluiting; een grotere batterij verdient zich daar het snelst terug.

Maar 1 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. Een huis is hier gemiddeld € 520.000 waard (WOZ), 79 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Kortehemmen neemt met 4.140 kWh per jaar 61 procent meer af dan een twee-onder-een-kapwoning (2.570 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

De stroomafname per woning in Kortehemmen daalde sinds 2020 van 4.140 kWh naar 3.880 kWh in 2024, 6 procent minder; daarmee zit het dorp 55 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Daar staat 2.010 kWh teruglevering per woning tegenover, ongeveer de helft van de afname (Friesland: 1.110 kWh). Voor Kortehemmen is dat de kern van het verhaal: zolang salderen bestaat, wordt die 2.010 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer, dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Binnen de gemeente Smallingerland staat het dorp op plek 3 van 12 in teruglevering per woning.

Met 81 procent vrijstaande woningen en 0 procent rijwoningen heeft het gemiddelde huis in Kortehemmen een dak dat op een zonnige middag meer oplevert dan een 6 kWh-batterij kan bergen; de afname ligt op 3.880 kWh per jaar. Hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

De afname van 3.880 kWh per woning ligt 55 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland; hoe hoger het verbruik, hoe meer avondstroom een batterij kan vervangen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Kortehemmen is tussen 2018 en 2022 minstens verdrievoudigd: van 4 naar 19, 375 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 41 procent, van 2.200 naar 1.290 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Kortehemmen stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Voor een dorp van 69 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Kortehemmen: 2 personen, 3.880 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 2.010 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW10 (8,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 677 in het eerste jaar en gemiddeld € 808 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 7.021; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 8,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 1,5 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Aan aardgas verbruikt een woning in Kortehemmen 1.290 kubieke meter per jaar, 42 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Smallingerland (910). In 2020 was dat nog 2.200 kubieke meter: 41 procent minder gas per woning in vier jaar.

Met 1,5 auto's per huishouden staan er in Kortehemmen meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Kortehemmen de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Kortehemmen tot een landelijke omgeving.

Van Kortehemmen en de omliggende dorpen Beetsterzwaag, Boornbergum, De Wilgen levert Kortehemmen per woning het meest terug: 2.010 kWh, tegen 1.930 kWh in De Wilgen en 930 kWh in Beetsterzwaag.