17% nieuwbouw en 10% elektrisch verwarmd in Beetsterzwaag.
Klaar voor een batterij.

Beetsterzwaag telt 2.009 woningen en 1.620 huishoudens, met 3.720 inwoners (gemiddeld 2,1 personen per huishouden). Van die woningen is 57 procent een koopwoning; in de gemeente Opsterland is dat 70 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 51 procent van de voorraad, tegenover 10 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

17 procent van de woningen is in de afgelopen tien jaar gebouwd; nieuwbouw heeft vrijwel altijd al een 3-fase-aansluiting en vaak een warmtepomp, wat de keuze voor een batterij eenvoudiger maakt.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een appartement in Beetsterzwaag neemt gemiddeld 1.520 kWh af, een vrijstaande woning 3.370 kWh, 122 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Beetsterzwaag.

17 procent nieuwbouw en 10 procent elektrisch verwarmd: de jonge huizen in Beetsterzwaag hebben een 3-fase-aansluiting, een warmtepomp en daardoor het hoogste verbruik op koude avonden. Een 3-fase-batterij van 10 kWh of meer laadt 's nachts en rond het middaguur goedkoop en draait de warmtepomp 's avonds op die stroom; in de zomer bewaart hij de 930 kWh teruglevering per woning voor de avond.

33 procent van de woningen in Beetsterzwaag is een appartement (gemeente Opsterland: 14 procent). Een batterij hoort bij een eigen dak en meterkast, dus het verhaal gaat hier over de eengezinswoningen.

Tussen 2020 en 2022 kwamen er in Beetsterzwaag 56 procent zonnestroominstallaties bij, van 350 naar 546. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.380 naar 910 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Beetsterzwaag gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Kortehemmen, Terwispel, Boornbergum, Lippenhuizen): 930 kWh, terwijl Kortehemmen op 2.010 kWh zit. Het aandeel zonnedaken is hier met 37 procent het laagst van de buurt; Boornbergum zit op 57 procent.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Beetsterzwaag: 2 personen, 2.410 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 930 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 370 in het eerste jaar, gemiddeld € 447 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 12,9 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

De stroomafname per woning in Beetsterzwaag daalde sinds 2020 van 2.570 kWh naar 2.410 kWh in 2024, 6 procent minder; daarmee zit het dorp 14 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Opsterland (2.800 kWh).

Tegenover die afname staat 930 kWh teruglevering per woning, ongeveer een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 930 kWh uit de rekening van Beetsterzwaag.

Het gaat hard: van 350 installaties in 2020 naar 546 in 2022, een groei van 56 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Beetsterzwaag op 37 procent van de daken; in de gemeente Opsterland als geheel is dat 48 procent, dus 11 procentpunt meer dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 546 installaties met samen 2.257 kWp, gemiddeld 4,1 kWp per dak, omgerekend ongeveer 10 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Opsterland staat het dorp op plek 15 van 15 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 15 van 15 in teruglevering per woning.

Aan aardgas verbruikt een woning in Beetsterzwaag 910 kubieke meter per jaar, 7 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente Opsterland (980). In 2020 was dat nog 1.380 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 10 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 5 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Beetsterzwaag meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Beetsterzwaag is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Beetsterzwaag een landelijke omgeving.