Zonnestroom uit Nieuwehorne.
Ook als de zon weg is.

Vergeleken met de omliggende dorpen Oudehorne, Katlijk, Bontebok, Nijeholtpade, Jonkerslân levert Nieuwehorne per woning het minst terug (1.260 kWh tegenover 2.330 kWh in Nijeholtpade), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Een woning in Nieuwehorne nam in 2024 gemiddeld 2.810 kWh stroom van het net af. Dat is 9 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Heerenveen (2.570 kWh) en 12 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.260 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim een derde van wat Nieuwehorne afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.260 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Van de woningen in Nieuwehorne heeft 53 procent zonnepanelen, 7 procentpunt meer dan het gemiddelde van Friesland (46 procent). In 2022 telde het CBS hier 202 installaties met samen 883 kWp, gemiddeld 4,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Nieuwehorne is jong: in 2018 stonden er 74 installaties, in 2022 202, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 64 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 67 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Heerenveen staat het dorp op plek 9 van 17 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 15 van 20 in teruglevering per woning.

Nieuwehorne telt 655 woningen en 680 huishoudens, met 1.485 inwoners. 65 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 72 procent van de voorraad, tegenover 10 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

6 procent van de woningen is jonger dan tien jaar. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 341.000, 5 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Nieuwehorne neemt gemiddeld 1.780 kWh af, een vrijstaande woning 3.550 kWh, 99 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Nieuwehorne.

De richting in Nieuwehorne is duidelijk: 173 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 34 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Nieuwehorne is 970 kubieke meter per woning per jaar, 6 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.470 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 3.050 kWh naar 2.810 kWh (8 procent). 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Nieuwehorne hebben gemiddeld 1,3 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Nieuwehorne de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Nieuwehorne tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Nieuwehorne: 2 personen, 2.810 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.260 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 456 in het eerste jaar en gemiddeld € 548 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 10,5 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.