21% rijtjeshuizen in Nieuwehorne.
Ruimte voor een grotere batterij.

Nieuwehorne telt 655 woningen en 680 huishoudens, met 1.485 inwoners (gemiddeld 2,2 personen per huishouden). Van die woningen is 65 procent een koopwoning; in de gemeente Heerenveen is dat 60 procent, in Friesland 62 procent.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 72 procent van de voorraad, tegenover 10 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Van de woningen is 6 procent in de afgelopen tien jaar gebouwd. Een huis is hier gemiddeld € 341.000 waard (WOZ), 18 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Een vrijstaande woning in Nieuwehorne neemt met 3.550 kWh per jaar 99 procent meer af dan een tussenwoning (1.780 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.

De stroomafname per woning in Nieuwehorne daalde sinds 2020 van 3.050 kWh naar 2.810 kWh in 2024, 8 procent minder; daarmee zit het dorp 12 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegenover die afname staat 1.260 kWh teruglevering per woning, ruim een derde van het verbruik (Friesland: 1.110 kWh). Na 2027 telt dat aandeel: teruglevering brengt dan weinig op, terwijl de avondstroom het volle tarief kost. Een thuisbatterij bewaart dat overschot voor de avond en haalt zo een groot deel van die 1.260 kWh uit de rekening van Nieuwehorne.

De zonnestroom in Nieuwehorne is jong: in 2018 stonden er 74 installaties, in 2022 202, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 64 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 67 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Nieuwehorne op 53 procent van de daken; in de gemeente Heerenveen als geheel is dat 42 procent, dus 11 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 202 installaties met samen 883 kWp, gemiddeld 4,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Heerenveen staat het dorp op plek 9 van 17 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 15 van 20 in teruglevering per woning.

Met maar 21 procent rijwoningen bestaat Nieuwehorne vooral uit ruimere huizen met een afname van gemiddeld 2.810 kWh per jaar en een groter dak. Zo'n dak levert op een zonnige middag meer terug dan een 6 kWh-batterij kan bergen; hier past een pakket van 10 kWh of meer, bij een 3-fase-aansluiting ook als 3-fase-batterij, zodat het hele middagoverschot de avond haalt.

Daar komt bij dat 53 procent van de woningen in Nieuwehorne al zonnepanelen heeft, tegenover 46 procent gemiddeld in Friesland. Voor die huizen is de batterij de tweede stap: het middagoverschot vasthouden in plaats van terugleveren.

Het aantal zonnestroominstallaties in Nieuwehorne is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 74 naar 202, 173 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.470 naar 970 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

In Nieuwehorne gaat per woning het minst terug van de dorpen in de buurt (Oudehorne, Katlijk, Bontebok, Nijeholtpade, Jonkerslân): 1.260 kWh, terwijl Nijeholtpade op 2.330 kWh zit. In aandeel zonnedaken (53 procent) zit Nieuwehorne tussen Bontebok (65 procent) en Oudehorne (49 procent) in.

Aan aardgas verbruikt een woning in Nieuwehorne 970 kubieke meter per jaar, 10 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Heerenveen (880). In 2020 was dat nog 1.470 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. 11 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 6 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Met 1,3 auto's per huishouden staan er in Nieuwehorne meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Nieuwehorne is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Nieuwehorne een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Nieuwehorne: 2 personen, 2.810 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.260 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 456 in het eerste jaar, gemiddeld € 548 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,5 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Bij 1,3 auto's per huishouden is de grote vraag of er een elektrische auto komt: 2.000 tot 3.000 kWh per jaar extra, en dan wordt een grotere batterij met slim laden interessant. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.