2,1 auto's per huishouden in Rijs.
Laad ze op eigen zonnestroom.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Rijs is 1.340 kubieke meter per woning per jaar, 47 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.780 kubieke meter: 25 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (3.460 kWh) vrijwel gelijk gebleven.

Met 2,1 auto's per huishouden staan er in Rijs meer auto's voor de deur dan gemiddeld in Friesland (1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Rijs de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Rijs tot een landelijke omgeving.

Met 2,1 auto's per huishouden wordt in Rijs veel gereden, en elke auto die elektrisch wordt, voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe aan de 3.430 kWh die een woning hier nu afneemt. Een thuisbatterij en een slimme laadpaal horen dan bij elkaar: overdag de auto en de batterij op eigen zon, 's nachts bijladen in de goedkoopste uren van een dynamisch contract, en 's avonds het huis uit de batterij.

Het gasverbruik ligt met 1.340 kubieke meter per woning 47 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. Elke stap van gas naar stroom, van inductie tot warmtepomp, maakt het stroomdeel groter en de batterij waardevoller.

Het aantal zonnestroominstallaties in Rijs is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 10 naar 21, 110 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 25 procent, van 1.780 naar 1.340 kubieke meter. Zo verschuift de energierekening in Rijs stap voor stap van gas naar stroom, en stroom is het deel dat een thuisbatterij kan sturen.

Een woning in Rijs nam in 2024 gemiddeld 3.430 kWh stroom van het net af, 37 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente De Fryske Marren zit op 2.740 kWh.

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.550 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd, ruim een derde van wat Rijs afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning. Dat aandeel is fors genoeg om na 2027 het verschil te maken. Nu wordt die 1.550 kWh nog gesaldeerd; straks brengt teruglevering veel minder op dan wat een huishouden 's avonds betaalt voor stroom die het overdag zelf opwekte. Een thuisbatterij vangt dat overschot op en gebruikt het 's avonds, waardoor een groot deel van die teruglevering uit de rekening verdwijnt.

Binnen de gemeente De Fryske Marren staat het dorp op plek 35 van 51 in teruglevering per woning.

Voor een dorp van 83 woningen rekenen wij met het gemiddelde huishouden van Rijs: 3 personen, 3.430 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.550 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 513 in het eerste jaar en gemiddeld € 616 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,4 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Met 2,1 auto's per huishouden telt hier vooral of er een elektrische auto bij komt: die voegt 2.000 tot 3.000 kWh per jaar toe en maakt een grotere batterij met slim laden interessanter. De echte berekening is persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.

Rijs is een klein dorp: 83 woningen, 70 huishoudens en 175 inwoners, gemiddeld 2,5 per huishouden. 87 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 70 procent in de gemeente De Fryske Marren.

De woningvoorraad is typisch dorps: 83 procent van de woningen staat vrij, nog eens 12 procent is twee-onder-een-kap. Vrijstaande woningen hebben in onze praktijk doorgaans een groter dak, een hoger verbruik en vaker een 3-fase-aansluiting, en dat zijn de huizen waar een grotere batterij zichzelf het snelst terugverdient.

Er is geen recente nieuwbouw (geen van de woningen is jonger dan tien jaar), dus alle huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. Een huis is hier gemiddeld € 460.000 waard (WOZ), 59 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een twee-onder-een-kapwoning in Rijs neemt gemiddeld 2.310 kWh af, een vrijstaande woning 3.600 kWh, 56 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Rijs.

Met 1.550 kWh teruglevering per woning zit Rijs tussen de buurdorpen in: Nijemirdum levert het meest terug (1.990 kWh), Bakhuizen het minst (1.410 kWh).