Zonnestroom uit Arum.
Ook als de zon weg is.

Een woning in Arum nam in 2024 gemiddeld 2.942 kWh stroom van het net af. Dat is 18 procent hoger dan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (2.500 kWh) en 17 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh).

Tegelijk ging er per woning gemiddeld 1.675 kWh de andere kant op: zonnestroom die niet op het moment van opwekken gebruikt werd en aan het net is teruggeleverd. Dat is ruim de helft van wat Arum afneemt. Ter vergelijking: in Friesland is dat gemiddeld 1.110 kWh per woning.

Voor Arum is dat de kern van het verhaal. Zolang salderen bestaat, wordt die 1.675 kWh nog verrekend met het verbruik. Vanaf 2027 niet meer: dan brengt teruggeleverde stroom veel minder op dan de stroom die 's avonds wordt teruggekocht kost. Een thuisbatterij die de middagpiek opslaat voor de avond maakt van precies die stroom eigen verbruik.

Van de woningen in Arum heeft 47 procent zonnepanelen, evenveel als gemiddeld in Friesland. In 2022 telde het CBS hier 151 installaties met samen 660 kWp, gemiddeld 4,4 kWp per dak, omgerekend ongeveer 11 panelen van 400 wattpiek.

De zonnestroom in Arum is jong: in 2018 stonden er 66 installaties, in 2022 151, een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 65 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 39 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 28 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 40 van 83 in teruglevering per woning.

De richting in Arum is duidelijk: 129 procent meer zonnestroominstallaties tussen 2018 en 2022 en 31 procent minder gas per woning sinds 2020. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Arum telt 449 woningen en 450 huishoudens, met 1.020 inwoners. 82 procent van de woningen is een koopwoning (Friesland: 62 procent).

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 71 procent van de voorraad, tegenover 15 procent tussenwoningen. Dat zijn huizen met ruimte voor panelen en voor een batterij in de meterkast of de berging.

Er is nauwelijks recente nieuwbouw (3 procent van de woningen is jonger dan tien jaar), dus de meeste huizen hebben een bestaande meterkast waar tijdens de schouw naar de aansluiting en de groepenkast wordt gekeken. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 298.000, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente.

Het verschil tussen woningtypen is groot: een tussenwoning in Arum neemt gemiddeld 2.150 kWh af, een vrijstaande woning 3.390 kWh, 58 procent meer. Daarom rekenen wij per woningtype door welk pakket past; de tabel hieronder geeft die uitkomst voor Arum.

Vergeleken met de omliggende dorpen Lollum, Achlum, Witmarsum, Pingjum, Kimswerd zit Arum met zijn teruglevering in de middenmoot (1.675 kWh tegenover 1.709 kWh in Lollum), en het aandeel daken met zonnepanelen is vergelijkbaar met de buurdorpen.

Het gemiddelde aardgasverbruik in Arum is 1.054 kubieke meter per woning per jaar, 16 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland. In 2020 was dat nog 1.524 kubieke meter: 31 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning daalde sinds 2020 van 3.047 kWh naar 2.942 kWh (3 procent). 9 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 3 procent is helemaal aardgasvrij. Elke woning die van het gas af gaat, verschuift verbruik naar stroom, en juist dat winterverbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Huishoudens in Arum hebben gemiddeld 1,5 auto's (Friesland: 1,2). In een dorp gebeurt laden vrijwel altijd thuis, en dan telt het verschil tussen laden op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom en laden op het avondtarief.

Liander is in Arum de netbeheerder, zoals in vrijwel heel Friesland. Een batterij die de middagpiek van de zonnepanelen thuis houdt, zet minder stroom tegelijk op dat net. Het CBS rekent Arum tot een landelijke omgeving.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Arum: 2 personen, 2.942 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.675 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Uitkomst: een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) met een dynamisch contract, goed voor een besparing van ongeveer € 500 in het eerste jaar en gemiddeld € 595 per jaar over de looptijd. Na teruggave van de btw kost die batterij € 5.781; daarmee komt de terugverdientijd uit op ongeveer 9,7 jaar.

Dat is een rekensom voor het gemiddelde, niet voor jullie huis. Een elektrische auto, een warmtepomp, meer of minder panelen of een 3-fase-aansluiting veranderen de uitkomst; daarom is de echte berekening persoonlijk, gratis en in twee minuten klaar.