55% van de daken in Witmarsum heeft zonnepanelen.
Nu de batterij erbij.

Een woning in Witmarsum nam in 2024 gemiddeld 2.666 kWh stroom van het net af, 6 procent hoger dan het gemiddelde van Friesland (2.504 kWh); de gemeente Súdwest-Fryslân zit op 2.500 kWh.

Van die afname gaat ruim de helft weer terug: 1.454 kWh per woning per jaar (Friesland: 1.110 kWh). Nu wordt die 1.454 kWh nog gesaldeerd; na 2027 is het overschot dat 's middags het net op gaat een fractie waard van de stroom die 's avonds terugkomt. In Witmarsum zit de winst dus in opslaan: de middagpiek in de batterij, de avond uit de batterij.

De zonnestroom in Witmarsum is jong: in 2018 stonden er 126 installaties, in 2022 342, ruim een verdubbeling in 4 jaar. Tussen 2018 en 2020 kwam er 97 procent bij, tussen 2020 en 2022 nog eens 38 procent. Elk van die daken levert op zonnige middagen stroom terug die na 2027 het meest waard is als hij wordt opgeslagen voor de avond.

Zonnepanelen liggen in Witmarsum op 55 procent van de daken; in de gemeente Súdwest-Fryslân als geheel is dat 45 procent, dus 10 procentpunt minder dan hier, en in Friesland 46 procent. In 2022 telde het CBS hier 342 installaties met samen 1.209 kWp, gemiddeld 3,5 kWp per dak, omgerekend ongeveer 9 panelen van 400 wattpiek.

Binnen de gemeente Súdwest-Fryslân staat het dorp gedeeld op plek 8 van 45 in aandeel daken met zonnepanelen en op plek 54 van 83 in teruglevering per woning.

Aan aardgas verbruikt een woning in Witmarsum 904 kubieke meter per jaar, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de gemeente Súdwest-Fryslân (920). In 2020 was dat nog 1.373 kubieke meter: 34 procent minder gas per woning in vier jaar. De stroomafname per woning is sinds 2020 (2.693 kWh) vrijwel gelijk gebleven. 13 procent van de woningen wordt hoofdzakelijk elektrisch verwarmd en 9 procent is helemaal aardgasvrij. Elk huis dat overstapt, verplaatst zijn verbruik naar de stroommeter; dat winterverbruik koopt een batterij op een dynamisch contract goedkoper in.

Huishoudens in Witmarsum hebben gemiddeld 1,2 auto's (Friesland: 1,2). Laden gebeurt in een dorp vrijwel altijd aan huis; met een batterij is dat op eigen zonnestroom of goedkope nachtstroom in plaats van op het avondtarief.

Het net in Witmarsum is van Liander, net als bijna overal in Friesland; hoe meer middagstroom thuis in de batterij blijft, hoe minder er tegelijk dat net op gaat. Volgens de indeling van het CBS is Witmarsum een landelijke omgeving.

Met 55 procent zonnedaken en 1.454 kWh teruglevering per woning gaat in Witmarsum elke zonnige middag veel stroom het net op. Zolang er gesaldeerd wordt, merkt niemand dat; vanaf 2027 brengt die stroom een fractie op van wat de stroom 's avonds kost. Een thuisbatterij houdt het middagoverschot thuis tot de avond, en dat is bij dit aandeel zonnedaken de grootste winst die er in Witmarsum te halen valt.

Daarnaast wordt 13 procent van de woningen in Witmarsum hoofdzakelijk elektrisch verwarmd (Friesland: 10 procent). Die huizen verbruiken de meeste stroom op koude avonden, en juist dat verbruik is met een batterij op een dynamisch contract goedkoper in te kopen.

Het aantal zonnestroominstallaties in Witmarsum is tussen 2018 en 2022 minstens verdubbeld: van 126 naar 342, 171 procent meer. Het gasverbruik per woning daalde sinds 2020 met 34 procent, van 1.373 naar 904 kubieke meter. Meer eigen opwek en minder gas betekent dat een steeds groter deel van de energierekening uit stroom bestaat, en dat is precies het deel dat een thuisbatterij stuurt.

Wij hebben het adviesmodel van onze eigen batterijcheck losgelaten op het gemiddelde huishouden van Witmarsum: 2 personen, 2.666 kWh afname per jaar en zonnepanelen die 1.454 kWh terugleveren, verwarming op gas, geen elektrische auto.

Het model komt uit op een KNW6 (5,8 kWh bruikbaar) op een dynamisch contract. De besparing: ongeveer € 468 in het eerste jaar, gemiddeld € 558 per jaar over de looptijd; bij een prijs van € 5.781 na btw-teruggave is de terugverdientijd ongeveer 10,4 jaar.

Het gemiddelde is niet jullie huis. Voor de 13 procent elektrisch verwarmde woningen ligt het winterverbruik hoger, en dan weegt een grotere batterij op een dynamisch contract zwaarder. De persoonlijke berekening is gratis en in twee minuten klaar.

Met 1.454 kWh teruglevering per woning zit Witmarsum tussen de buurdorpen in: Hichtum levert het meest terug (2.800 kWh), Schraard het minst (1.410 kWh). In aandeel daken met zonnepanelen staat Witmarsum bovenaan in de buurt: 55 procent, tegenover 47 procent in Arum.

Witmarsum telt 858 woningen en 800 huishoudens, met 1.795 inwoners (gemiddeld 2,2 personen per huishouden). 69 procent van de woningen is een koopwoning, tegenover 62 procent gemiddeld in Friesland en 65 procent in de gemeente Súdwest-Fryslân.

Vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen voeren de boventoon: samen 60 procent van de voorraad, tegenover 17 procent tussenwoningen. Ruimte voor panelen op het dak en voor een batterij in de berging is er bij deze huizen meestal wel.

Maar 2 procent van de woningen is jonger dan tien jaar; vrijwel elke installatie begint hier dus met een schouw van de bestaande meterkast, de aansluiting en de groepenkast. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op € 257.000, 14 procent lager dan het gemiddelde van de gemeente.

Een vrijstaande woning in Witmarsum neemt met 3.231 kWh per jaar 139 procent meer af dan een appartement (1.350 kWh). Zo'n verschil vraagt om een pakket per woningtype; de tabel hieronder geeft die uitkomst.